Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con làng Nủ” ở phần Đọc hiểu.

Đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con làng Nủ” của Đỗ Xuân Thu đã sử dụng những đặc sắc nghệ thuật để diễn tả nỗi đau, sự mất mát của một đứa trẻ trong cảnh lũ lụt. Một trong những điểm nổi bật là biện pháp tu từ. Các câu hỏi tu từ như "Làng Nủ mình đâu rồi bố ơi?", "Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?" không chỉ thể hiện sự ngạc nhiên, hoang mang của đứa trẻ mà còn làm nổi bật nỗi đau của cảnh ngộ, khiến người đọc cảm nhận được sự tàn phá của thiên tai. Hình ảnh ẩn dụ như "mũi mồm toàn bùn đất", "dưới đất này lạnh lắm" làm tăng tính chất tăm tối, đau khổ của hoàn cảnh, đồng thời thể hiện sự bế tắc, tuyệt vọng của nhân vật trữ tình. Lối viết tường thuật kết hợp với độc thoại nội tâm giúp thể hiện được sự trong sáng, ngây thơ của đứa trẻ, đồng thời làm nổi bật sự thiếu thốn tình cảm và sự cô đơn trong tâm hồn của nhân vật. Tất cả những yếu tố này đã góp phần làm cho bài thơ trở nên xúc động, mang đậm tính nhân văn.

Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về việc cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình.

Cuộc sống của mỗi chúng ta là một hành trình dài, nơi mà mỗi người phải tìm cách cân bằng giữa những gì mình yêu thích và những điều mình cần làm. Đặc biệt, đối với học sinh, việc cân bằng giữa những mong muốn cá nhân và kỳ vọng của gia đình luôn là một vấn đề nhức nhối. Trước hết, cha mẹ thường có những kỳ vọng rất lớn về sự thành công của con cái. Họ mong muốn con mình đạt được những thành tựu trong học tập, nghề nghiệp, và có một tương lai vững chắc. Tuy nhiên, sự kỳ vọng này đôi khi có thể tạo ra áp lực không nhỏ đối với học sinh.

Là một người trẻ, em hiểu rằng mình cần học cách cân bằng giữa những mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình để không bị chìm trong cảm giác mệt mỏi hay thất bại. Việc xác định rõ mục tiêu của mình là rất quan trọng. Mỗi học sinh cần phải hiểu rõ đam mê, sở thích của bản thân, điều gì thực sự làm mình hạnh phúc và muốn theo đuổi. Ví dụ, nếu em yêu thích âm nhạc nhưng gia đình lại muốn em trở thành bác sĩ, em có thể tìm cách để thuyết phục cha mẹ hiểu rằng âm nhạc không chỉ là đam mê mà còn có thể là một nghề nghiệp bền vững. Từ đó, em sẽ cố gắng chứng minh rằng việc theo đuổi đam mê không đồng nghĩa với việc không thành công.

Để làm được điều này, em cũng cần phải thực hiện tốt những nhiệm vụ, kỳ vọng của gia đình, chẳng hạn như học tập chăm chỉ, hoàn thành bài vở và tham gia các hoạt động ngoại khóa. Bằng cách này, em có thể chứng minh với gia đình rằng em có thể đạt được sự nghiệp vững chắc trong khi vẫn duy trì được niềm đam mê của mình.

Hơn nữa, học sinh cần học cách giao tiếp và lắng nghe gia đình. Việc thẳng thắn chia sẻ cảm xúc và nguyện vọng của bản thân sẽ giúp tạo ra sự hiểu biết lẫn nhau. Nếu gia đình hiểu được mong muốn của con cái, họ sẽ dễ dàng điều chỉnh kỳ vọng và hỗ trợ con cái tìm ra con đường phát triển phù hợp nhất.

Cuối cùng, việc duy trì sự cân bằng này không chỉ giúp em cảm thấy hạnh phúc mà còn có thể giúp gia đình cảm thấy tự hào về con cái. Hành trình tìm kiếm sự cân bằng này là một quá trình lâu dài và đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhưng nó chắc chắn sẽ mang lại cho chúng ta những kết quả tốt đẹp trong tương lai.

Câu 1: Phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con làng Nủ”

Bài thơ "Xin trả lại con làng Nủ" của nhà thơ Y Phương là một tác phẩm đầy xúc động, thể hiện sâu sắc tình yêu quê hương, đất nước và nỗi đau mất mát trong chiến tranh. Đoạn trích được sử dụng trong phần Đọc hiểu thường tập trung vào những hình ảnh thơ giàu tính biểu tượng và giọng điệu trữ tình sâu lắng.

Những đặc sắc nghệ thuật nổi bật:

• Hình ảnh thơ độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa: Y Phương sử dụng những hình ảnh gần gũi với đời sống của người dân tộc Tày như "làng Nủ", "con sông", "cánh rừng",... để diễn tả tình cảm gắn bó sâu sắc với quê hương. Đồng thời, những hình ảnh này cũng mang tính biểu tượng cao, thể hiện sự mất mát, đau thương do chiến tranh gây ra.
• Giọng điệu trữ tình sâu lắng, giàu cảm xúc: Bài thơ có giọng điệu trữ tình da diết, thể hiện nỗi đau xót của người cha khi mất con, đồng thời cũng thể hiện niềm tự hào về sự hy sinh cao cả của con cho đất nước.
• Sử dụng các biện pháp tu từ hiệu quả: Các biện pháp tu từ như ẩn dụ, so sánh, nhân hóa,... được sử dụng một cách tinh tế, góp phần làm tăng tính biểu cảm cho bài thơ. Ví dụ, hình ảnh "con sông" có thể được hiểu là dòng chảy của thời gian, của lịch sử, còn "cánh rừng" có thể tượng trưng cho quê hương, đất nước.
• Ngôn ngữ thơ giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi: Y Phương sử dụng ngôn ngữ thơ gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày, nhưng vẫn đảm bảo tính hàm súc và giàu sức gợi. Điều này giúp bài thơ dễ dàng đi vào lòng người đọc, tạo được sự đồng cảm sâu sắc.

Câu 2: Suy nghĩ về sự cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình

Trong cuộc sống của mỗi người trẻ, việc tìm kiếm sự cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình là một thách thức không hề nhỏ. Đặc biệt, đối với học sinh, đây là giai đoạn quan trọng để định hình tương lai, việc cân bằng này càng trở nên cần thiết.

Để cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình, học sinh cần:

• Hiểu rõ bản thân: Trước hết, học sinh cần hiểu rõ bản thân mình, biết mình thực sự đam mê và có năng lực ở lĩnh vực nào. Điều này giúp các em xác định được mục tiêu và con đường phát triển phù hợp với bản thân.
• Giao tiếp cởi mở với gia đình: Học sinh cần chia sẻ thẳng thắn với gia đình về những mong muốn, ước mơ của mình. Đồng thời, các em cũng cần lắng nghe và tôn trọng ý kiến của gia đình.
• Tìm điểm chung giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình: Trong nhiều trường hợp, mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình có thể không hoàn toàn trái ngược nhau. Học sinh cần tìm ra những điểm chung, những giá trị mà cả hai bên cùng hướng tới, để từ đó tìm ra giải pháp dung hòa.
• Chứng minh năng lực của bản thân: Để thuyết phục gia đình ủng hộ quyết định của mình, học sinh cần chứng minh năng lực và sự nghiêm túc của bản thân bằng những hành động cụ thể.
• Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài: Nếu gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình, học sinh có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ thầy cô, bạn bè hoặc những người có kinh nghiệm.

Kết luận:

Việc cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình là một quá trình đòi hỏi sự nỗ lực và kiên trì. Tuy nhiên, nếu học sinh biết cách giao tiếp, lắng nghe và thấu hiểu, các em hoàn toàn có thể tìm ra giải pháp tốt nhất cho bản thân và gia đình.

Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con làng Nủ” ở phần Đọc hiểu.

Đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con làng Nủ” của Đỗ Xuân Thu đã sử dụng những đặc sắc nghệ thuật để diễn tả nỗi đau, sự mất mát của một đứa trẻ trong cảnh lũ lụt. Một trong những điểm nổi bật là biện pháp tu từ. Các câu hỏi tu từ như "Làng Nủ mình đâu rồi bố ơi?", "Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?" không chỉ thể hiện sự ngạc nhiên, hoang mang của đứa trẻ mà còn làm nổi bật nỗi đau của cảnh ngộ, khiến người đọc cảm nhận được sự tàn phá của thiên tai. Hình ảnh ẩn dụ như "mũi mồm toàn bùn đất", "dưới đất này lạnh lắm" làm tăng tính chất tăm tối, đau khổ của hoàn cảnh, đồng thời thể hiện sự bế tắc, tuyệt vọng của nhân vật trữ tình. Lối viết tường thuật kết hợp với độc thoại nội tâm giúp thể hiện được sự trong sáng, ngây thơ của đứa trẻ, đồng thời làm nổi bật sự thiếu thốn tình cảm và sự cô đơn trong tâm hồn của nhân vật. Tất cả những yếu tố này đã góp phần làm cho bài thơ trở nên xúc động, mang đậm tính nhân văn.

Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về việc cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình.

Cuộc sống của mỗi chúng ta là một hành trình dài, nơi mà mỗi người phải tìm cách cân bằng giữa những gì mình yêu thích và những điều mình cần làm. Đặc biệt, đối với học sinh, việc cân bằng giữa những mong muốn cá nhân và kỳ vọng của gia đình luôn là một vấn đề nhức nhối. Trước hết, cha mẹ thường có những kỳ vọng rất lớn về sự thành công của con cái. Họ mong muốn con mình đạt được những thành tựu trong học tập, nghề nghiệp, và có một tương lai vững chắc. Tuy nhiên, sự kỳ vọng này đôi khi có thể tạo ra áp lực không nhỏ đối với học sinh.

Là một người trẻ, em hiểu rằng mình cần học cách cân bằng giữa những mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình để không bị chìm trong cảm giác mệt mỏi hay thất bại. Việc xác định rõ mục tiêu của mình là rất quan trọng. Mỗi học sinh cần phải hiểu rõ đam mê, sở thích của bản thân, điều gì thực sự làm mình hạnh phúc và muốn theo đuổi. Ví dụ, nếu em yêu thích âm nhạc nhưng gia đình lại muốn em trở thành bác sĩ, em có thể tìm cách để thuyết phục cha mẹ hiểu rằng âm nhạc không chỉ là đam mê mà còn có thể là một nghề nghiệp bền vững. Từ đó, em sẽ cố gắng chứng minh rằng việc theo đuổi đam mê không đồng nghĩa với việc không thành công.

Để làm được điều này, em cũng cần phải thực hiện tốt những nhiệm vụ, kỳ vọng của gia đình, chẳng hạn như học tập chăm chỉ, hoàn thành bài vở và tham gia các hoạt động ngoại khóa. Bằng cách này, em có thể chứng minh với gia đình rằng em có thể đạt được sự nghiệp vững chắc trong khi vẫn duy trì được niềm đam mê của mình.

Hơn nữa, học sinh cần học cách giao tiếp và lắng nghe gia đình. Việc thẳng thắn chia sẻ cảm xúc và nguyện vọng của bản thân sẽ giúp tạo ra sự hiểu biết lẫn nhau. Nếu gia đình hiểu được mong muốn của con cái, họ sẽ dễ dàng điều chỉnh kỳ vọng và hỗ trợ con cái tìm ra con đường phát triển phù hợp nhất.

Cuối cùng, việc duy trì sự cân bằng này không chỉ giúp em cảm thấy hạnh phúc mà còn có thể giúp gia đình cảm thấy tự hào về con cái. Hành trình tìm kiếm sự cân bằng này là một quá trình lâu dài và đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhưng nó chắc chắn sẽ mang lại cho chúng ta những kết quả tốt đẹp trong tương lai.

Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật trữ tình trong văn bản ở phần Đọc hiểu. Nhân vật trữ tình trong bài thơ "Xin trả lại con Làng Núi" của Đỗ Xuân Thu là một bé gái dân tộc Dao, được khắc họa qua lời van xin da diết, đầy nỗi đau và khát khao trở về quê hương. Ban đầu, em hiện lên với hình ảnh ngây thơ, bơ vơ: "Làng Núi mình đâu rồi bố ơi? / Mẹ và các em con cũng đâu rồi hả bố?", thể hiện sự hoang mang, lạc lõng giữa nơi xa lạ "mù mịt", "lấm lem bùn lũ", "dục đất nay lạnh lắm". Những câu hỏi tu từ lặp lại nhấn mạnh nỗi nhớ gia đình, làng bản, trường lớp – nơi em từng "sung sướng ngày đầu tiên đi học". Qua đó, nhân vật trữ tình đại diện cho số phận bi thảm của trẻ em bị buôn bán, với tâm hồn non nớt nhưng đầy sức sống, khao khát tự do ("Con muốn về nhà, về Làng Núi yêu thương / Muốn đi học, đón Trường Thực cùng bạn"). Sự chuyển biến từ hoang mang đến van nài quyết liệt ("Bố tỉnh lại đi... đưa con về!") cho thấy sức mạnh nội tâm, tình yêu gia đình sâu sắc. Nhân vật này không chỉ khơi gợi lòng trắc ẩn mà còn lên án nạn buôn bán trẻ em, góp phần làm nên giá trị nhân văn của bài thơ. (Khoảng 250 chữ) Câu 2 (4.0 điểm): Cảm nhận của em về hình ảnh người cha trong bài thơ "Xin trả lại con Làng Núi" của Đỗ Xuân Thu. Trong bài thơ "Xin trả lại con Làng Núi" của Đỗ Xuân Thu, hình ảnh người cha hiện lên thật xúc động, bi kịch, là biểu tượng của tình phụ tử bị bẻ gãy bởi nghèo khó và lừa lọc xã hội. Qua lời kể của nhân vật trữ tình – đứa con gái – người cha được gọi tha thiết "bố ơi", nhưng đang ở trạng thái "không tỉnh" ("Bố tỉnh lại đi... đưa con về!"), gợi hình ảnh một bậc phụ huynh sa sút, có thể vì say sưa, nghèo túng hoặc bị lừa mà vô tình đẩy con vào vòng xoáy buôn bán người. Hình ảnh "bố con mình cùng lấm lem bùn lũ" khắc họa sự chia sẻ gian khổ, nhưng cũng lộ rõ sự bất lực của cha trước hoàn cảnh "mù mịt", "lạnh lắm" – ẩn dụ cho nơi chốn xa lạ, tăm tối. Người cha không trực tiếp xuất hiện, mà được tái hiện qua nỗi nhớ và lời van xin của con, tạo chiều sâu cảm xúc: ông từng dạy con "khom lưng em con rát chát" (có lẽ dạy lao động), nhưng nay trở thành nguồn hy vọng duy nhất để con thoát khỏi bi kịch. Điều này gợi lên tình yêu thương tiềm ẩn, nhưng bị che lấp bởi sai lầm, khiến người đọc xót xa. Nhà thơ sử dụng thể thơ tự do, ngôn từ giản dị, gần gũi với lời trẻ thơ, kết hợp biện pháp tu từ như câu hỏi tu từ ("Sao bố con mình...?", "Đây là đâu mà...?") để tăng sức lay động, lên án nạn buôn bán trẻ em ở vùng dân tộc. Em cảm nhận rằng, hình ảnh người cha không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn phản ánh vấn nạn xã hội, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm bảo vệ gia đình, cộng đồng. Tình cha con ấy, dù bi thảm, vẫn là ngọn lửa hy vọng, như lời kêu gọi "trả lại con" cho làng Núi – biểu tượng của bình yên, tự do. Bài thơ khiến em trân trọng hơn giá trị gia đình và cảnh giác trước những cạm bẫy xã hội. (Khoảng 420 chữ)

Câu 1. Phân tích nghệ thuật đoạn trích bài thơ "Xin trả lại con Làng Nủ" Đoạn trích trong bài thơ "Xin trả lại con Làng Nủ" đã chạm tới trái tim người đọc không chỉ bởi nội dung đau xót mà còn nhờ những đặc sắc nghệ thuật độc đáo. Trước hết, tác giả sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu linh hoạt, lúc dồn dập như dòng lũ, lúc lại nghẹn ngào, trầm lắng như tiếng khóc, diễn tả trọn vẹn sự tàn khốc của thiên tai. Điểm nhấn nghệ thuật nằm ở biện pháp điệp ngữ "Xin trả lại" được lặp đi lặp lại như một lời khẩn cầu thiết tha, đau đớn, xoáy sâu vào nỗi mất mát không gì bù đắp nổi của con người. Bên cạnh đó, ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh và sức gợi, kết hợp với các biện pháp tu từ như nhân hóa, so sánh đã tái hiện chân thực khung cảnh tan hoang của Làng

Dưới đây là bài làm cho văn bản “Xin trả lại con làng Nủ”:

Câu 1 (0,5 điểm):

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người mẹ (hoặc người cha) – người thân của đứa con ở vùng lũ, cũng có thể hiểu là tiếng lòng của người dân vùng thiên tai.

Câu 2 (0,5 điểm):

Những từ ngữ miêu tả hoàn cảnh của “con” trong hai khổ thơ đầu: “vừa khai giảng hôm qua”, “ngày đầu tiên đi học”, “chưa biết tên bạn bè”, “nhiều đứa còn đòi khóc”… → Gợi hình ảnh một đứa trẻ còn rất nhỏ, hồn nhiên, trong sáng, cuộc đời còn ở phía trước.

Câu 3 (1,0 điểm):

Đoạn thơ sử dụng câu hỏi tu từ: “Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?” Câu hỏi không nhằm tìm lời đáp mà thể hiện nỗi đau xót, bàng hoàng, nghẹn ngào của người thân trước mất mát do lũ lụt gây ra. Biện pháp này làm tăng sức gợi cảm, nhấn mạnh sự đối lập giữa niềm vui ngày khai giảng và thực tại đau thương, từ đó khắc sâu bi kịch và lay động lòng người đọc.

Câu 4 (1,0 điểm):

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là niềm xót thương, đau đớn trước mất mát do thiên tai gây ra, đồng thời thể hiện tình yêu thương con sâu nặng và khát vọng được bình yên.

Câu 5 (1,0 điểm):

Từ góc nhìn của người trẻ, em có thể chia sẻ với người ở vùng lũ bằng cách quyên góp quần áo, sách vở, tiền bạc; tham gia các hoạt động tình nguyện; lan tỏa thông tin tích cực, kêu gọi cộng đồng chung tay giúp đỡ. Quan trọng hơn, em cần biết sống yêu thương, sẻ chia và trân trọng cuộc sống bình yên mình đang có.

…