VIDEO TIẾT 14 BÀI 4 KHÍ HẬU VIỆT NAM SVIP

Văn bản dưới đây là được tạo ra tự động từ nhận diện giọng nói trong video nên có thể có lỗi

• Chào tất cả các em. Cô tên là Ngô Thị
• Hạnh là giáo viên dạy môn điện lý trường
• trung học cơ sở Mỹ Thái. Rất vui được
• đồng hành cùng các em trong bài học hôm
• nay. Bài học hôm nay cô sẽ giới thiệu
• với các em chương 2 Khí hậu và thủy văn
• Việt Nam tiết 14 bài 4 Khí hậu Việt Nam.
• Nội dung chính của bài học hôm nay bao
• gồm hai nội dung. Một là khí hậu nhiệt
• đới ẩm gió mùa. Hai là sự phân hóa đa
• dạng của khí hậu Việt Nam.
• Trong tiết học này, cô cùng các em đi
• tìm hiểu nội dung thứ nhất của khí hậu
• Việt Nam. Ba yếu tố tính chất nhiệt đới,
• tính chất ẩm, tính chất gió mùa có những
• nét liên quan tới nhau. Tuy nhiên, từng
• yếu tố lại được thể hiện khá rõ ràng
• trong đặc điểm chung của khí hậu nước
• ta. Trong khuôn khổ tiết học này, cô sẽ
• cùng các em đi phân tích hai yếu tố, đó
• là tính chất nhiệt đới và tính chất ẩm.
• Còn yếu tố thứ ba, tính chất gió mùa,
• chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong những
• tiết học tiếp theo. Tính chất nhiệt đới
• của khí hậu nước ta được thể hiện rõ
• ràng qua ba yếu tố. Một đó là bức xạ mặt
• trời, trong đó bao gồm tổng lượng bức xạ
• trong năm, cán cân bức xạ trong năm, hai
• là số giờ nắng trong năm và ba là nhiệt
• độ không khí trung bình năm. Trong bài
• học có một số thuật ngữ địa lý các em
• cần lưu ý như sau.
• Thứ nhất là thuật ngữ bức xạ, đó là quá
• trình tỏa năng lượng của một vật thể.
• Bức xạ mặt trời là quá trình tỏa năng
• lượng của mặt trời ra khoảng không gian
• vũ trụ, một phần xuống đến bề mặt đất
• dưới hình thức nhiệt năng, làm cho mặt
• đất nóng lên. Mặt đất ban ngày tiếp thu
• nhiệt năng của mặt trời, ban đêm lại bức
• xạ ra không trung rồi dần dần lạnh đi.
• Thuật ngữ thứ hai là cán cân bức xạ. Đó
• là tương quan so sánh giữa lượng bức dạ
• thu được và mất đi. Dưới bầu trời nhiệt
• đới quanh năm tran hòa ánh nắng đã cung
• cấp cho nước ta một nguồn nhiệt năng to
• lớn. Tổng lượng bức xạ mặt trời rất lớn,
• khoảng độ từ 110 đến 160
• kcalo/cm²/5. Cán cân bức xạ nuôn dương
• quanh năm đạt từ 70 đến 100 kcalo/cm².
• đạt tiêu chuẩn của khí hậu trí tuyến và
• á xích đạo. Số giờ nắng trong năm nhiều,
• từ 1400 đến 3000 giờ trên năm. Nhiệt độ
• không khí trung bình năm trên cả nước
• đều lớn hơn 20° C trừ vùng núi cao.
• Nhiệt độ tăng dần từ Bắc vào lam. Để
• hiểu rõ hơn về tính chất nhiệt đới của
• khí hậu nước ta, cô sẽ phân tích cho các
• em thông qua bản đồ nhiệt độ trongl địa
• lý Việt Nam trang 9 và bảng số liệu
• nhiệt độ không khí trung bình 5 tại
• trang 113 sách giáo
• khoa. Khi quan sát bản đồ nhiệt độ của
• Việt Nam, để hiểu được các nội dung các
• em cần quan sát vào thang
• màu. Ví dụ trong bản đồ nhiệt độ trung
• bình năm của Việt Nam, trong thang màu
• có bốn màu sắc khác nhau thể hiện cho
• nhiệt độ, trong đó màu nhạt nhất thể
• hiện cho nhiệt độ dưới 18° C. Rồi từ 18
• đến 20° C là màu đậm hơn. Tiếp đó là 20
• đến 24° C. Màu đậm nhất là biểu thị cho
• nhiệt độ trên 24° C. Nhìn vào bản đồ và
• thang màu, chúng ta có thể rút ra một số
• kết luận như sau. Nhìn từ Bắc vào Nam
• thì thang màu càng đậm dần, trứng cỏ
• nhiệt độ tăng dần từ Bắc vào lam. Tuy
• nhiên, ở những vùng núi cao thì nhiệt độ
• trung bình năm lại dưới 18° C như vùng
• núi cao Hoàng Liên Sơn. Còn ở Nam Bộ thì
• nhiệt độ trung bình năm lớn hơn 24° C.
• Tính trên phạm vi cả nước thì nhiệt độ
• trung bình 5/20° C. Nguyên nhân khiến
• cho nhiệt độ nước ta cao đó là do vị trí
• địa lý nằm trong vùng nội trí
• tuyến. Nguyên nhân khiến cho nhiệt độ
• nước ta thay đổi từ Bắc vào Nam đó là do
• lãnh thổ kéo dài 15 độ vĩ tuyến. Miền
• Nam nằm gần xích đạo cho nên nhận được
• một lượng nhiệt khá lớn trong năm. Còn
• miền Bắc nhiệt độ thấp hơn là do chịu
• ảnh hưởng của gió mùa đông bắc. Đối với
• bản đồ nhiệt độ trung bình thắng bột,
• nhìn vào thang màu thì ta thấy màu nhạt
• là chủ yếu. Điều đó cho thấy nhiệt độ
• trung bình thắng bột thấp, phần lớn dưới
• 20° C. Nếu lấy vĩ tuyến 16 làm ranh
• giới, từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc là vùng
• lãnh thổ phía Bắc, còn từ vĩ tuyến 16
• trở vào Nam là vùng lãnh thổ phía Nam.
• Phần lãnh thổ phía Bắc chủ yếu là thang
• màu dưới 18° C. Những vùng núi cao,
• những vùng đón gió. Mùa đông bắc nhiệt
• độ dưới 14°
• C. Phần lớn lãnh thổ phía Nam là màu đậm
• hơn, chủ yếu là trên 20° C. Riêng Nam Bộ
• nhiệt độ trên 24° C. Vậy là nhiệt độ có
• sự khác nhau giữa hai miền Nam Bắc.
• Đối với bản đồ nhiệt độ trung bình tháng
• bả, nhìn vào thang màu ta thấy màu đậm
• hơn so với tháng 1. Điều đó chứng tỏ lền
• nhiệt độ tháng 1 thấp hơn so với nền
• nhiệt độ tháng bả. Ở vùng đồng bằng sông
• Hồng, ven biển Bắc Trung Bộ và phía Bắc
• của duyên hải Nam Trung Bộ nhiệt độ cao
• trên 28°
• C. Nam Bộ và nhiều nơi khác nhiệt độ cao
• hơn trên 24° C. Khu vực có địa hình cao
• như vùng núi Tây Bắc và vùng cao nguyên.
• Ở Tây Nguyên nhiệt độ dưới 24°
• C. Như vậy, thông qua phân tích bản đồ
• khí hậu Việt Nam phần nhiệt độ có thể
• đưa ra kết chung về nhiệt độ của nước ta
• như sau. Nước ta có nhiệt độ trung bình
• năm cao, thay đổi từ Bắc vào Nam, thay
• đổi theo mùa, thay đổi theo độ cao.
• Nguyên nhân khí hậu nước ta mang tính
• chất nhiệt đới đó là do vị trí địa lý
• nằm hoàn toàn trong vùng nội trí tuyến.
• Ngoài Anlad địa lý, các em có thể tìm
• hiểu thông tin về nhiệt độ của nước ta
• thông qua bảng số liệu thống kê ở trang
• 113 bảng 4.1.
• Nhìn nhìn vào bảng 4.1 có hai địa
• điểm đó là Lạng Sơn và Cà Mau được đề
• cập tới Lạng Sơn nằm ở miền Bắc còn Cà
• Mau nằm ở miền Nam của nước ta. Nhìn vào
• nhiệt độ trung bình năm, ta có thể dễ
• dàng thấy rằng cả hai trạm nhiệt độ
• trung bình năm đều cao trên 20° C. Nhưng
• tuy nhiên tại trạm Cà Mau nhiệt độ trung
• bình năm cao hơn so với Nạng Sơn. Điều
• đó chứng tỏ nhiệt độ trung bình năm cao
• thay đổi từ Bắc vào Lam. Tại trạm Lạng
• Sơn, tháng có nhiệt độ thấp nhất là
• tháng 1, 13,1° C. Tháng có nhiệt độ cao
• nhất là tháng 7 27,1° C. Ta dễ dàng tính
• được biên độ nhiệt của Lạm Sơn là 14° C.
• Vậy là biên độ nhiệt khá cao. Tại trạm
• Cà Mau tháng thấp nhất đó là tháng 1,
• nhiệt độ 25,6° C. Tháng nhiệt độ cao
• nhất là tháng tư, nhiệt độ 28,5° C. Biên
• độ nhiệt của Cà Mau là 2,9° C. Biên độ
• nhiệt năm thấp. Tại Lạng Sơn trong năm
• có 5 tháng nhiệt độ dưới 20° C đó là
• tháng 11, tháng 12, tháng 1, tháng 2,
• tháng 3 và có 7 tháng.
• Nhiệt độ trên 20° C đó là tháng 4, tháng
• 5, tháng 6, tháng 7, tháng 8, tháng 9 và
• tháng
• 10. Còn tại Cà Mau trong năm không có
• tháng nào nhiệt độ dưới 20° C. Tất cả
• các tháng nhiệt độ đều có sự chênh lệch
• nhưng đều trên 20° C. Điều đó cho thấy
• là nhiệt độ trung bình năm của nước ta
• không những cao mà còn có sự thay đổi từ
• Bắc vào Nam. thay đổi theo mùa, thay đổi
• theo độ cao. Nguyên nhân khiến cho Lạng
• Sơn có nhiệt độ. Lạng Sơn và Cà Mau có
• nhiệt độ khác nhau. Đó là do ảnh hưởng
• của vị trí điện của độ cao và của gió
• mùa. Có một lưu ý nho nhỏ các em cần
• biết đó
• là số giờ nắng trong năm của nước ta rất
• cao nhưng tuy nhiên cũng có sự khác biệt
• giữa các địa điểm từ Bắc vào Nam. Ví dụ
• như Hà Nội là 1585 giờ nhưng Huế lại cao
• hơn là 1970 giờ, thành phố Hồ Chí Minh
• lại là
• 2489 giờ trên
• năm. Tính chất ẩm của khí hậu nước ta
• mang đặc trưng như thế nào? Cô cùng các
• em sẽ đi nghiên cứu phần B. Quan sát vào
• bản đồ lượng mưa của nước ta.
• Nhìn vào thang màu, các em sẽ dễ dàng
• nhận biết được đặc điểm lượng mưa. Ở bản
• đồ lượng mưa trung bình năm, thang màu
• chủ yếu trên cả nước là từ 1500 đến 2000
• mm, chứng tỏ nước ta có lượng mưa lớn.
• Tuy nhiên, vẫn có những địa điểm lượng
• mưa nên cao trên 2000 mm, thậm chí lên
• tới 2800 mm. Thường đó là ở những vùng
• ven biển hoặc tại những sườn núi đón gió
• nhưng cũng có những địa điểm lượng mưa
• thấp dưới 800 mm ở các tỉnh Cực Lam
• Trung Bộ. Điều đó chứng tỏ lượng mưa
• phân bố không đồng đều trên lãnh thổ
• nước ta. Nhìn vào bản độ lượng mưa từ
• tháng 5 đến tháng 10, ta thấy chủ yếu
• thang màu từ 1200 tới 1600 mm. Điều đó
• cho thấy lượng mưa lớn và đây là mùa mưa
• phổ biến trên cả nước. Có những địa điểm
• lượng mưa lớn khoảng 2000 mm nhưng một
• số địa điểm lượng mưa lại thấp dưới 800
• mm như ở các tỉnh duyên hải cực lam
• Trung Bộ. Điều đó cho thấy lượng mưa
• phân bố cũng không đồng đều.
• Nhìn vào bản đồ lượng mưa từ tháng 11
• đến tháng 4, ta thấy chủ yếu thang màu
• là từ 200 tới 400 mm. Điều đó cho thấy
• lượng mưa trong khoảng thời gian này là
• rất thấp. Tuy nhiên, lượng mưa cũng phân
• bố không đồng đều. Khu vực có lượng mưa
• nhiều nhất đó là quanh dãy bạch mã,
• lượng mưa lên tới 1200 mm.
• Từ ba biểu đồ lượng mưa có thể đưa ra
• kết luận về lượng mưa của nước ta như
• sau. Lượng mưa trung bình năm lớn từ
• 1500 đến 2000 mm. Lượng mưa lớn đó là do
• tác động của các phối khí di chuyển qua
• biển kết hợp với vai trò của biển Đông.
• Đồng thời, mưa cũng phân bố không đồng
• đều. Mưa theo mùa do ảnh hưởng của vị
• trí địa lý, của địa hình, của gió mùa.
• Ngoài á lát địa lý, các em cũng có thể
• tìm hiểu thông tin về lượng mưa thông
• qua bảng số liệu bảng 4.2 trang 114 sách
• giáo
• khoa. Quan sát bảng số liệu lượng mưa
• trong trang 114 sách giáo khoa bảng 4.2.
• Tại trạm khí tượng Hà Đông của Hà Nội,
• các em sẽ dễ dàng nhận ra lượng mưa
• không đồng đều trong năm có những tháng
• mưa nhiều. Đó là tháng 5, tháng 6, tháng
• 7, tháng 8, tháng 9, tháng 10 lượng mưa
• đều trên 100 mm. Nhưng cũng có những
• tháng mưa ít đó là tháng 11, tháng 12,
• tháng 1, tháng 2, tháng 3, tháng 4.
• Lượng mưa dưới 100 mm. Nếu cộng tất cả
• lượng mưa của 12 tháng lại sẽ được tổng
• lượng mưa trong năm tại trạm. Khí tượng
• Hà Đông của Hà Nội là
• 1690,7 mm. Điều đó cho thấy rằng lượng
• mưa trong năm ở đây rất lớn. Độ ẩm trong
• năm tất cả các tháng đều trên 80% và đây
• cũng là một số liệu cho thấy độ ẩm trong
• năm lớn. Nói về tính chất ẩm của khí hậu
• Việt Nam có thể kết luận như sau: Độ ẩm
• không khí cao trung bình trên
• 80%, lượng mưa trung bình năm lớn từ
• 1500 đến 2000 mm. Nguyên nhân lượng mưa
• lớn của ẩm cao đó là do tác động của các
• khối khí di chuyển qua biển kết hợp với
• vai trò của biển
• Đông. Có thể em chưa biết một số thông
• tin thú vị về lượng mưa và độ ẩm. Thứ
• nhất đó là tổng lượng mưa trong năm của
• nước ta cao nhưng cũng có sự khác biệt
• trên cả nước. Ví dụ như Hà Nội là
• 1668 mm nhưng Huế thì lại cao hơn là
• 2886 mm còn thành phố Hồ Chí Minh lại là
• 1863 mm.
• Về độ ẩm cũng như
• vậy. Độ ẩm không khí trung bình năm của
• nước ta cao nhưng cũng có sự khác biệt
• trên cả nước. Ví dụ Hà Nội độ ẩm là
• 82% nhưng Huế độ ẩm lại cao hơn Hà Nội
• đó là
• 83,2%. Thành phố Hồ Chí Minh độ ẩm lại
• thấp nhất chỉ có 78%.
• Những địa điểm mưa nhiều nhất trên đất
• nước ta đó là Bắc Quang, Hà Giang. Lượng
• mưa lớn nhất
• 4802 mm. Thứ hai là Hòn Ba Quảng Nam,
• lượng mưa là 3752 mm. Thứ ba là Hoàng
• Liên Sơn thuộc Lào Cai, lượng mưa là
• 3552 mm. Thứ tư là Huế, lượng mưa
• 256 mm.
• Tính chất nhiệt đới, tính chất
• ẩm, tính chất gió
• mùa là ba yếu tố tạo nên nét đặc trưng
• cơ bản của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa
• của nước ta. Trong khôn khổ tiết học hôm
• nay, cô đã hướng dẫn các em phân tích kỹ
• hai yếu tố, đó là tính chất nhiệt đới và
• tính chất ẩm.
• Còn những nội dung khác các em sẽ tiếp
• tục tìm hiểu trong những tiết học tiếp
• theo. Cảm ơn sự chú ý lắng nghe và học
• tập của các em.