THỰC HÀNH: VIẾT BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ MỘT VẤN ĐỀ SVIP

Đề bài 1. Em hãy trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề đặc điểm hình thức thơ Đường Luật qua một số bài thơ Trung đại đã học. 

Gợi ý:

Dàn ý:

* Mở đầu: giới thiệu về thơ Đường luật và ý nghĩa của việc tìm hiểu hình thức thơ Đường luật.

- Thơ Đường luật: còn được gọi với cái tên là thơ luật Đường. Đây là một thể thơ Đường với các luật được xuất hiện từ thời nhà Đường của Trung Quốc, phát triển rất mạnh mẽ ở một số đất nước Đông Á lân cận với tư cách là thể loại thơ tiêu biểu: Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam.

* Nội dung:

- Giới thiệu các bài thơ Đường luật trung đại đã học và cách phân loại chúng.

- Phân tích bố cục chung của một bài Đường luật thất ngôn bát cú, các câu đề, thực, luận, kết và vai trò của chúng trong bài thơ. Từ đó giới thiệu thêm về thơ tứ tuyệt.

- Giới thiệu bố cục, vần, đối, niêm, luật trong thơ Đường luật. (Có ví dụ minh họa)

+ Bố cục: thất ngôn bát cú, thất ngôn tứ tuyệt…

+ Vần: thông thường chỉ gieo một vần (vần bằng) ở cuối các câu 12468 ở thơ bát cú, và 124 ở bài thơ tứ tuyệt

+ Đối: được sử dụng khá đa dạng và được chú trọng

Vị trí đối: Thường sử dụng trong 2 câu thơ thực, luận trong bát cú, từ đối cùng thể loại (tính, danh, động từ, số từ…)

Các cách đối:

. Đối 2 vế trong cùng 1 câu

. Đối câu trên và dưới theo từ ngữ, các vế (phổ biến nhất)

. Đối giữa 2 câu thực - luận

. Các dạng đối ý: đối tương đồng, đối tương phản

+ Niêm, luật: theo mô hình (slide trình chiếu)

🡪 tác dụng của các yếu tố hình thức trong việc thể hiện nội dung: góp phần thể hiện tư tưởng tình cảm của nhân vật trữ tình.

- Thơ Nôm Đường luật

+ Khái niệm: Thơ Nôm Đường luật là một thành tựu rực rỡ của thơ ca Việt Nam. Đó là những bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể Đường luật (gồm cả những bài thơ theo thể Đường luật hoàn chỉnh và cả những bài theo thể Đường luật phá cách).

+ Thời gian hình thành: Thơ Nôm Đường luật ra đời từ thế kỉ XIII, cuối thời nhà Lý đầu thời nhà Trần sau sự xuất hiện của chữ Nôm.

(Tiên phong: Nguyễn Thuyên (hay Hàn Thuyên) - nhà Trần thế kỉ 13)

+ Đặc trưng: Sự kết hợp hài hòa giữa “yếu tố Nôm” Việt hóa của dân tộc đời sống quen thuộc, và “yếu tố Đường luật” như niêm, luật, đối. Hai yếu tố này hòa quyện, đan xen vào nhau tạo nên giá trị của mỗi tác phẩm thơ Nôm Đường luật.

* Kết thúc

- Khái quát, tổng hợp lại vấn đề đã trình bày.