Quan thanh tra (Phần 1) SVIP

VỀ TÁC GIẢ GÔ-GÔN

Ni-cô-lai Va-xi-li-ê-vích Gô-gôn (1809 − 1852), sinh ra trong một gia đình địa chủ quý tộc hạng vừa ở tỉnh Pôn-ta-va, nay thuộc U-crai-na, là nhà văn, nhà thơ, kịch tác gia nổi tiếng của nền văn học Nga.

Một sự kiện quan trọng trong cuộc đời Gô-gôn là việc ông gặp Pu-skin (năm 1931) và Pu-skin đã có ảnh hưởng sâu sắc đến sáng tác của ông. Từ đây, ông đã có một quá trình sáng tác phong phú với nhiều tác phẩm nổi tiếng. Sau buổi công diễn vở kịch "Quan thanh tra", Gô-gôn bị bọn quý tộc thượng lưu và nhà báo phản động công kích. Không chịu được không khí chống đối và do sức khoẻ giảm sút, Gô-gôn đã ra nước ngoài, sống ở Đức, Thuỵ Sĩ, Pháp, Bỉ, Ý (khoảng những năm 1836 − 1847). Giai đoạn cuối đời (từ năm 1845), ông gặp khủng hoảng về tư tưởng, sa vào khuynh hướng tôn giáo thần bí. Gô-gôn mất tại Mát-xcơ-va vào năm 1852.

Một số tác phẩm tiêu biểu của Gô-gôn: "Ta-rát Bun-ba" (truyện lịch sử, 1835), "Những điền chủ cổ xưa" (truyện, 1835), "Bức chân dung" (truyện, 1835), "Nhật kí người điên" (truyện, 1835), "Quan thanh tra" (hài kịch, 1836), "Chiếc áo khoác" (truyện, 1842), "Những linh hồn chết" (tiểu thuyết, 1842),...

Gô-gôn được đánh giá là "một tài năng vĩ đại, nghệ sĩ thiên tài và nhà văn hạng nhất của nước Nga đương thời", là người đầu tiên đã "gan dạ nhìn thẳng vào hiện thực nước Nga" dưới triều đại đen tối của Ni-cô-lai I. Ngòi bút thiên tài của Gô-gôn đã vẽ ra bức tranh kinh tởm của nước Nga đương thời, đã kiên quyết phê phán "cái ác và cái tầm thường" trong cuộc sống, thể hiện tình yêu tha thiết với Tổ quốc, sự đồng cảm sâu sắc với những con người nhỏ bé, bị áp bức, chà đạp. Chính vì thế, các tác phẩm của ông đã được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới.

VỀ VỞ KỊCH "QUAN THANH TRA"

Vở kịch "Quan thanh tra" được viết dựa trên cốt truyện gợi ý của Pu-skin. Bức thư viết cho Pu-skin ngày 7-10-1835 có đoạn: "Anh làm ơn cho tôi một cốt truyện nào đó, một mẩu chuyện nào đó, buồn cười hay không buồn cười cũng được, nhưng phải là của Nga chính cống. Hiện nay, tay tôi đang run lên vì muốn viết hài kịch... Anh hãy cho tôi cốt truyện, lập tức sẽ có ngay một vở hài kịch năm hồi, và tôi xin thề rằng nó sẽ buồn cười hơn cả con quỷ.".

Sau khi xin phép dựng, vở kịch của Gô-gôn được công diễn lần đầu tiên tại nhà hát A-lếch-xan-đơ-rin-xki ở Xanh Pê-téc-bua (Saint Petersburg) (19-4-1836). Xung quanh vở kịch đã diễn ra một cuộc đấu tranh kịch liệt. Bọn phản động đòi phải tống cổ Gô-gôn đi Xi-bê-ri. Nhưng những nhà phê bình tiến bộ, giới thanh niên dân chủ nhiệt liệt cổ vũ, ủng hộ ông. Nhà phê bình Bi-ê-lin-xki gọi các tác phẩm của Gô-gôn gồm "Quan thanh tra" và "Đau khổ vì trí tuệ" là những sáng tác bất tử, còn nhà viết kịch A. Ô-xtơ-rốp-xki khẳng định nhờ Gô-gôn, nền kịch Nga đã "đứng vững trên cơ sở hiện thực và đi theo một con đường thẳng tắp".