Bài học cùng chủ đề
Báo cáo học liệu
Mua học liệu
Mua học liệu:
-
Số dư ví của bạn: 0 coin - 0 Xu
-
Nếu mua học liệu này bạn sẽ bị trừ: 2 coin\Xu
Để nhận Coin\Xu, bạn có thể:
Q&A Đề thi thử TN THPTQG lần 2 của Sở GD&ĐT tỉnh Lào Cai SVIP
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
CHÚNG TÔI VÀ BỌN HẮN
Tóm tắt bối cảnh: “Tôi” và Phúc là hai người bạn. Phúc tài năng, tính cách ngang tàng. Ra lính, công việc lận đận, sống hờ hững với vợ con, có cả mối quan hệ ngoài hôn nhân. Vợ anh lại là một phụ nữ Hà Nội nết na, một tay chèo lái gia đình vượt qua cảnh nghèo khó, bệnh tật và nuôi dạy các con khôn lớn, thành đạt. Tôi ra Hà Nội thăm vợ chồng Phúc, phát hiện chị Phúc không còn ở với con, chiêm nghiệm về sự thay đổi của thời đại, và kể về một lần đến thăm một người bạn thân thiết khác...
“...Cứ nhìn vào con mình và con cái của bạn bè là biết ngay thời thế đã thay đổi. Chúng là những nhân vật chính của một vận hội mới, một thời buổi mới, thời mở cửa, thời làm giàu, làm giàu cho mình và làm giàu cho nước, cái sự riêng chung này ly kỳ lắm, còn phải nói nhiều. Là thời mà các giá trị cũ đã mất tính tuyệt đối. Còn những giá trị mới thì loè nhoè, bảo là phải cũng được, bảo là trái cũng được. Nó là những giá trị của buổi giao thời. Nghĩa là còn phải gạn lọc chán những giá trị ấy mới trở thành giá trị thật để chấn hưng một dân tộc. Cuộc sống sẽ chọn lọc, sự phát triển sẽ chọn lọc, nên nó sẽ lâu, không thể sốt ruột. Mọi sự nóng vội từ trước đến nay nói chung là hỏng cả (...) Tôi đến chơi nhà một người bạn, anh chị đã ngót nghét bảy mươi nên coi tôi như em. Mỗi lần đến thăm anh chị đều giữ lại ăn cơm, gặp đúng bữa chỉ thêm bát thêm đũa là đủ. Người nhà mà. Lần này tôi đến vào lúc 10 giờ sáng. Ngồi đến 10 giờ 30 chả thấy ông bà bảo sao. Tôi đã tính cứ ngồi gan cho đến 11 giờ xem họ có mời cơm mình không nào. Không phải vì bữa cơm, cơm bụi Hà Nội rẻ lắm, ăn phè phỡn cũng chỉ hết dăm nghìn, mà tự do. Chỉ là muốn gây khó chơi, xem họ phản ứng thế nào, vì sao mà thay đổi. Mà tội lắm, ông liếc mắt nhìn bà, bà cúi mặt đưa mắt nhìn tôi, rồi lại nhìn chồng, như người có lỗi. Tôi nhìn họ thích thú một cách độc ác, có chuyện rồi, chỉ chưa hiểu nó là chuyện gì. Đúng 11 giờ, nghe có tiếng còi xe hơi ngoài cổng, bà vợ chạy vội ra. Một lát sau ông con trai lớn của họ, bạn vong niên của tôi, nhon nhón bước vào, comlê đen sọc, cavát, kính màu, chân râu xanh mướt như một thương nhân ngoại quốc. Nó chào tôi rồi bảo ngay: “Chú ở đây dùng cơm với bố mẹ cháu. Có rượu rất ngon. À, mà chú đâu có biết uống rượu”. Lúc ấy cả hai ông bà già mới dám mời tôi ở lại. Trong lúc ăn, với người thân tình tôi hay nói sỗ nên vừa cười vừa bảo: “Khi nãy tao thấy thương hại bố mẹ mày quá”. – “Sao vậy?” – “Ông bà muốn mời tao ăn cơm nhưng vì chưa có lệnh của mày nên chưa dám mời. Tao cứ ngồi gan trêu hai cụ chơi”. Bà mẹ cười gượng: “Chú cứ nói quá, làm gì đến thế”. Nó cũng cười: “Mấy ông nhà văn cũng đểu thật”. Rồi nó nói ngay: “Đúng là cháu không muốn bố mẹ cháu mời bất chợt bạn của các cụ cùng ăn với gia đình. Muốn mời phải báo trước để cháu còn tránh”. Tôi hỏi: “Anh không thích nói chuyện với bọn tôi à?”. Nó nhè miếng xương, nhăn mặt: “Toàn chuyện ông này ra ông kia vào, ông này lên ông kia xuống, chuyện của các cơ quan quyền lực dính líu gì đến bọn cháu”. – “Quyền lực vẫn chỉ huy kinh tế đấy anh ạ”. Nó cười: “Danh nghĩa là thế, còn thực chất vẫn là tiền chỉ huy. Đồng tiền lớn chỉ huy đồng tiền bé”. Nó uống một ngụm rượu, vè mắt đã rần rần đỏ: “Chúng cháu chỉ có một ông chủ thôi, đó là thị trường, mà quy luật của thị trường thì bất biến nên dễ ứng xử lắm”. Rồi nó hỏi, giọng xỏ xiên: “Ông chủ của chú là ai?” – Tôi nói cũng hơi huênh hoang: “Tôi cũng chỉ có một ông chủ như anh, đó là bạn đọc”. Nó cười rất đểu, trong hai chúng tôi nó mới là thằng đểu: “Bạn đọc bây giờ đâu có thích văn của chú nữa. Toàn là né, nói gì thì nói vẫn cứ là một cách né. Chú được tiếng là khôn, nhưng cái khôn của chú chỉ có lợi cho một mình chú chứ lợi gì cho dân cho nước, có phải không?”. Vâng, nó nói đúng thế, tôi là một nhà văn, kể ra cũng có chút ít tên tuổi, một tí chút thôi, mà vẫn bị bọn trẻ ranh mắng vặt. Nó mắng cũng chả oan lắm đâu.”
(Nguyễn Khải, Hà Nội trong mắt tôi, NXB Hội nhà văn Việt Năm, 2001)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định ngôi kể và điểm nhìn trần thuật được sử dụng trong văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm): Đoạn trích xoay quanh tình huống đời sống nào?
Câu 3 (1,0 điểm): Nhận xét ý nghĩa của chi tiết “ông liếc mắt nhìn bà, bà cúi mặt đưa mắt nhìn tôi, rồi lại nhìn chồng, như người có lỗi”, không dám mời cơm khách khi con trai chưa cho phép.
Câu 4 (1,0 điểm): Anh chị hiểu như thế nào về dòng suy nghĩ “nó mắng cũng chẳng oan lắm đâu” của nhân vật tôi trước lời vạch tội của đứa con trai người bạn thân.
Câu 5 (1,0 điểm): Từ việc hiểu nội dung văn bản, anh/chị hãy lí giải những khác biệt, đổi thay của của hai thế hệ cũ và mới: Chúng tôi và bọn hắn.
Hướng dẫn giải:
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1. (0,5 điểm)
– Ngôi kể: Ngôi thứ nhất.
– Điểm nhìn: Điểm nhìn bên trong của nhân vật người kể chuyện – một nhà văn từng trải, giàu chiêm nghiệm/ điểm nhìn hạn tri.
Câu 2. (0,5 điểm)
Tình huống: Nhân vật tôi đến thăm nhà vợ chồng người bạn cũ và chứng kiến sự lúng túng, không dám mời cơm khách của hai ông bà bạn khi chưa có “lệnh” của đứa con trai làm kinh doanh.
Câu 3. (1,0 điểm)
Ý nghĩa của chi tiết:
– Phản ánh sự đảo lộn tôn ti trật tự trong gia đình: Trong gia đình truyền thống, cha mẹ là chủ nhà, là người nắm quyền nhưng ở đây quyền uy thuộc về người con, người nắm giữ kinh tế.
– Tạo hình, miêu tả các nhân vật vợ chồng người bạn trong câu chuyện; đồng thời làm rõ bi kịch của thế hệ cũ cùng lối sống trọng tình nghĩa, hiếu khách đã trở nên yếu thế trước sức ép của lối sống mới thực dụng, sòng phẳng của thế hệ mới.
Câu 4. (1,0 điểm)
Thái độ của nhân vật tôi qua suy nghĩ: Nó mắng cũng chẳng oan lắm đâu, biểu đạt:
– Đó là thái độ tự trọng, tự thức tỉnh về chính mình: thừa nhận cái “khôn” của thế hệ mình chẳng qua là cái hèn nhát, né tránh thực tại, thiếu quyết liệt với vận mệnh chung.
– Đó cũng là thái độ khách quan thừa nhận sự sắc sảo, thực tế dù có phần tàn nhẫn của thế hệ trẻ trong việc nhìn nhận giá trị có ý nghĩa đóng góp thật sự cho dân tộc.
Câu 5. (1,0 điểm)
Sự khác biệt của hai thế hệ được thể hiện qua văn bản:
– Thế hệ cũ (chúng tôi): Đó là thế hệ hiện thân cho giá trị cũ đã mất tính tuyệt đối: trọng lễ nghi, tình cảm, nhưng đôi khi bảo thủ, hay bàn chuyện xa rời thực tế kinh tế.
– Thế hệ mới (bọn hắn): Thực tế, sòng phẳng, tôn thờ quy luật thị trường, hiệu quả hành động nhưng cũng là thế hệ dám thẳng thắn gạt bỏ những rườm rà, hình thức của những giá trị cũ lỗi thời.
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm):
Anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật anh con trai của vợ chồng người bạn thân của nhân vật tôi trong văn bản Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm):
Từ kết quả đọc hiểu đoạn trích trong truyện ngắn Chúng tôi và bọn hắn, cùng những hiểu biết về đời sống và bối cảnh đất nước đang có nhiều đổi thay lớn lao, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: “Để chấn hưng dân tộc” cần gạt bỏ các “giá trị cũ” lỗi thời nhưng cũng cần “gạn lọc” các “giá trị mới.”
Hướng dẫn giải:
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm):
Đoạn văn đáp ứng các yêu cầu sau:
a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng. (0,5 điểm)
– Vấn đề nghị luận: hình tượng nhân vật người con trai.
– Dung lượng: khoảng 200 chữ.
– Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo lối diễn dịch/quy nạp/phối hợp/song song.
b. Yêu cầu cụ thể: (1,5 điểm) học sinh triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.
b1. Phân tích nhân vật:
– Diện mạo lịch lãm bóng bẩy của doanh nhân thành đạt, hiện thân của tầng lớp giàu lên nhờ bắt kịp thời cuộc: comlê đen, kính màu, chân râu xanh mướt.
– Tính cách:
+ Thực tế đến thực dụng, anh ta coi trọng thời gian và sự riêng tư; chỉ coi thị trường là ông chủ.
+ Thẳng thắn đến tàn nhẫn: sẵn sàng phê phán sự “khôn khéo”vô ích của thế hệ trước; xóa bỏ sự nể nang bằng cái nhìn sòng phẳng về giá trị.
b2. Đánh giá được nhân vật.
– Đây là nhân vật mang tính biểu tượng cho lớp người trẻ trong thời kì kinh tế mới. Dù thiếu đi sự tinh tế trong đối nhân xử thế nhưng họ dám nhìn thẳng vào sự thật để “làm giàu cho mình và làm giàu cho nước”.
– Nghệ thuật thể hiện nhân vật: đặt nhân vật vào tình huống đời thường để khai thác tính cách; xây dựng chi tiết tạo hình, miêu tả lời nói, hành động, giọng văn triết luận…
b3. Sáng tạo
– Có những ý đột phá vượt qua ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.
– Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.
Câu 2. (4,0 điểm):
Bài văn đáp ứng các yêu cầu sau:
a. Yêu cầu chung: (1,0 điểm) xác định đúng vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng.
– Vấn đề nghị luận: “Để chấn hưng dân tộc” cần gạt bỏ các “giá trị cũ” lỗi thời nhưng cũng cần “gạn lọc” các “giá trị mới.”
– Dung lượng: khoảng 600 chữ.
– Bằng chứng: trong ngữ liệu đọc hiểu; thực tế đời sống.
b. Yêu cầu cụ thể: (3,0 điểm) học sinh triển khai bài văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.
b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội (0,5 điểm)
– Mở bài: giới thiệu được vấn đề nghị luận.
– Kết bài: khẳng định được vấn đề nghị luận.
b2. Giải thích được vấn đề nghị luận (0,5 điểm)
– Giá trị cũ lỗi thời là tư duy, lối sống, những quan niệm, phong tục, tập quán đã từng phù hợp trong quá khứ nhưng nay không còn phù hợp với sự đổi thay, tiến bộ của xã hội (Thói hư vinh, tư duy cục bộ, trọng nam khinh nữ); Giá trị mới là những tư tưởng, lối sống, kỹ năng và chuẩn mực đạo đức hiện đại hình thành từ quá trình hội nhập quốc tế hoặc nảy sinh từ cuộc cách mạng công nghệ (Tinh thần thượng tôn pháp luật, tôn trọng riêng tư cá nhân...); Chấn hưng dân tộc là làm cho đất nước trở nên hưng thịnh, phát triển mạnh mẽ và thịnh vượng hơn trước; Gạn lọc là chọn lọc kĩ lưỡng, chỉ giữ lại những gì tinh túy, có giá trị.
– Khái quát vấn đề nghị luận: Để phát triển đất nước bền vững, chấn hưng được dân tộc cần 2 điều kiện song hành, một mặt dám loại bỏ những giá trị cũ không phù hợp nhưng cũng cần thanh lọc, chọn lựa khi tiếp nhận cái mới.
b3. Phân tích, chứng minh được vấn đề nghị luận (1,0 điểm)
– Để chấn hưng dân tộc cần thiết phải gạt bỏ giá trị cũ đã lỗi thời.
+ Trong dòng chảy đời sống, giá trị cũ lỗi thời là những rào cản vô hình kìm hãm sự sáng tạo và sự phát triển (thiếu kỉ luật kìm hãm năng suất lao động; không đúng giờ cản trở sự vận hành của hệ thống, quy trình...).
+ Thế giới đang thay đổi với tốc độ nhanh chóng, nếu vẫn giữ những nếp nghĩ, lề lối, thói quen cũ dân tộc bị chậm tiến, tụt hậu.
– Để chấn hưng dân tộc, giá trị mới cũng cần gạn lọc.
+ Giá trị mới còn “loè nhoè”, chưa rõ bản chất tốt xấu, một giá trị có thể tốt ở phương Tây nhưng chưa chắc đã phù hợp ở đời sống tâm lí, văn hoá con người ở Việt Nam. (Ví dụ, việc tuyệt đối hoá cái tôi cá nhân có thể phá vỡ cấu trúc gia đình truyền thống người Việt).
+ Tránh được hiện tượng xâm lăng văn hóa vì không phải mọi thứ từ bên ngoài đều là tinh hoa, không phải cái mới nào cũng là cái có giá trị. Nếu tiếp nhận thiếu chọn lọc, chúng ta dễ rơi vào lối sống thực dụng, sùng bái vật chất, làm nhiễu loạn các giá trị.
– Ý nghĩa của sự kết hợp kế thừa giá trị cũ tốt đẹp, gạn lọc định hình giá trị mới: Giữ được bản sắc đồng thời thích nghi và phát triển.
b4. Mở rộng, nâng cao được vấn đề nghị luận và rút ra bài học (0,5 điểm)
– Chấn hưng dân tộc không có nghĩa là trở thành một phiên của quốc gia khác, chấn hưng là giữ gìn, nâng tầm những giá trị cũ tốt đẹp trong sự kết hợp với cái mới.
– Liên hệ bối cảnh thời đại số, đất nước đang nỗ lực vươn mình nhằm bắt kịp tốc độ phát triển của thế giới, mỗi cá nhân tự gạn lọc chính mình, dũng cảm bỏ đi những thói quen xấu (không đúng giờ; thiếu kỷ luật lao động), hướng tới xây dựng giá trị cốt lõi, cởi mở, chọn lọc đón nhận cái mới, bồi đắp kĩ năng mới.
b5. Sáng tạo (0,5 điểm)
– Có những ý đột phá vượt qua ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.
– Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.