Lý thuyết Bài 5. Một số nền văn minh phương Tây thời kì cổ - trung đại (phần II) SVIP

II. NHỮNG THÀNH TỰU TIÊU BIỂU CỦA VĂN MINH THỜI PHỤC HƯNG

- Thời Phục hưng (từ thế kỉ XV đến thế kỉ XVII) gắn liền với phong trào Văn hóa Phục hưng ở Tây Âu.

- Đây là phong trào văn hóa lớn nhằm khôi phục và phát huy những giá trị tiến bộ của văn minh Hy Lạp - La Mã cổ đại, đồng thời phản ánh sự chuyển biến sâu sắc trong đời sống tư tưởng và xã hội châu Âu.

1. Văn học, nghệ thuật

- Thời Phục hưng đánh dấu sự phát triển rực rỡ của văn học và nghệ thuật, với sự xuất hiện của nhiều tài năng lớn.

- Văn học thời Phục hưng đạt nhiều thành tựu trên các thể loại thơ, tiểu thuyết và kịch.

+ Ở I-ta-li-a, tiêu biểu là Đan-tê A-li-ghê-ri với Thần khúc, Phơ-ran-xít-cô Pê-trác-ca với các bài thơ trữ tình.

+ Thể loại tiểu thuyết phát triển mạnh với Giô-van-ni Bô-ca-xi-ô (I-ta-li-a) cùng tác phẩm Mười ngày, Phơ-răng-xoa Ra-bơ-le (Pháp) với Gác-gan-tua và Pan-ta-gru-en, Mi-guen đơ Xéc-van-tét (Tây Ban Nha) với Đôn Ki-hô-tê.

Hình 1. Thần khúc (1472)

- Trong lĩnh vực kịch, Uy-li-am Sếch-xpia (Anh) để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng như Hăm-lét, Ô-ten-lô, Rô-mê-ô và Giu-li-ét.

- Nghệ thuật hội họa, điêu khắc và kiến trúc phát triển mạnh mẽ, khởi đầu từ I-ta-li-a rồi lan rộng ra khắp châu Âu.

- Đến thế kỉ XV – XVI, nghệ thuật Phục hưng đạt đến đỉnh cao với nhiều danh họa và nhà điêu khắc lớn như Lê-ô-na đờ Van-xi (Bữa tiệc cuối cùng, Nàng Mô-na Li-sa), Mi-ken-lăng-giô (Tượng Đa-vít, Tượng Đức Mẹ sầu bi), Ra-pha-en (Trường học A-ten).

- Trong kiến trúc, phong cách Phục hưng đề cao tính đối xứng, tỉ lệ hài hòa và yếu tố hình học, tiêu biểu là Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô, Nhà thờ Thánh Pi-tơ ở Va-ti-căng.

Hình 2. Tượng Đức Mẹ sầu bi

2. Khoa học, kĩ thuật

- Khoa học và kĩ thuật thời Phục hưng có nhiều bước tiến quan trọng, góp phần làm suy yếu sự chi phối của thần học và thúc đẩy tư duy khoa học.

- Thiên văn học là lĩnh vực nổi bật với nhiều phát hiện lớn:

+ Ni-cô-lai Cô-péc-ních (Ba Lan) đưa ra thuyết Nhật tâm, khẳng định Mặt Trời là trung tâm của hệ Mặt Trời.

+ Giô-đa-nô Bru-nô (I-ta-li-a) chứng minh Mặt Trời không phải là trung tâm duy nhất của vũ trụ.

+ Ga-li-lê-ô Ga-li-lê-i (I-ta-li-a) chế tạo kính thiên văn và quan sát bầu trời, góp phần củng cố các phát hiện thiên văn mới.

- Về kĩ thuật, thời Phục hưng chứng kiến nhiều tiến bộ trong các ngành dệt, khai mỏ, luyện kim, đóng tàu, chế tạo vũ khí. Nhiều máy móc được sáng tạo và sức nước bắt đầu được sử dụng rộng rãi trong sản xuất.

Hình 3. Một bản sao của kính viễn vọng đầu tiên được cho là của Ga-li-lê-ô Ga-li-lê-i

3. Tư tưởng

- Những tiến bộ về khoa học - kĩ thuật tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh mẽ của tư tưởng thời Phục hưng.

- Các nhà tư tưởng Phục hưng đề cao giá trị con người, lí trí và tự do cá nhân, phê phán Giáo hội Cơ Đốc giáo lũng đoạn tư tưởng và xã hội phong kiến lỗi thời.

- Triết học duy vật từng bước hình thành và phát triển, với các học giả tiêu biểu như Phơ-ran-xít Bê-cơn (Anh), Đê-các-tơ (Pháp).

- Những tư tưởng tiến bộ này góp phần làm thay đổi nhận thức xã hội, tác động mạnh mẽ đến đời sống chính trị - xã hội châu Âu.

=> Những thành tựu của văn minh thời Phục hưng có ý nghĩa to lớn đối với văn minh Tây Âu và nhân loại.

+ Đánh dấu cuộc đấu tranh công khai đầu tiên trên lĩnh vực văn hóa - tư tưởng của giai cấp tư sản chống lại chế độ phong kiến lỗi thời.

+ Mở đường cho sự phát triển của khoa học, tư tưởng và văn minh châu Âu trong các thế kỉ tiếp theo.