Đề thi thử tuyển sinh vào lớp 10 trường THPT Sông Công SVIP

Hướng dẫn giải:

Câu 1. (0,5 điểm)

Theo tác giả, những người thành công luôn dùng thất bại như là một công cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân.

Câu 2. (0,5 điểm)

Đoạn trích đưa ra 3 tấm gương:

– Thomas Edison: Thất bại gần 10.000 lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện.

– J.K. Rowling: Bị hơn 10 nhà xuất bản từ chối bản thảo "Harry Potter".

– Thành Long: Thất bại trong lần đóng phim đầu tiên ở Hollywood.

Câu 3. (1,0 điểm)

Học sinh lí giải "Suy nghĩ tích cực về thất bại" là:

– Coi thất bại là bài học kinh nghiệm quý giá chứ không phải sự chấm dứt.

– Không nản chí hay nghi ngờ năng lực bản thân mà tập trung tìm ra nguyên nhân sai lầm để sửa đổi.

– Biến thất bại thành bước đệm và động lực để tiến xa hơn.

Câu 4. (1,0 điểm)

Hậu quả của việc không biết rút kinh nghiệm từ thất bại:

– Lặp lại sai lầm cũ: Khi không nhìn lại và sửa sai, bạn dễ mắc lại cùng một lỗi nhiều lần, khiến kết quả không cải thiện.

– Không tiến bộ, dễ tụt hậu: Thất bại đáng ra là cơ hội để học hỏi. Nếu bỏ qua, bạn sẽ thiếu kinh nghiệm và khó phát triển bản thân.

– Mất niềm tin vào bản thân: Thất bại liên tiếp mà không rút ra bài học có thể khiến bạn chán nản, tự ti và dễ bỏ cuộc.

– Lãng phí thời gian và cơ hội: Không học từ sai lầm đồng nghĩa với việc mất thêm thời gian để bắt đầu lại mà vẫn không hiệu quả.

Câu 5. (1,0 điểm)

– Học sinh đưa ra quan điểm đồng tình với ý kiến trên.

– Học sinh lí giải:

+ Chúng ta chỉ thực sự là thất bại khi ta bỏ cuộc và luôn chần chừ.

+ Mỗi lần thất bại là một lần ta được "chỉ điểm" về những thiếu sót của bản thân: Có thể là thiếu kiến thức, thiếu kỹ năng hoặc sai phương pháp.

+ Nếu biết đối mặt, thất bại sẽ giúp ta nhận ra điểm yếu để hoàn thiện, rèn luyện bản lĩnh và tạo ra động lực mạnh mẽ hơn để chinh phục mục tiêu.

Hướng dẫn giải:

Câu 1. (2,0 điểm)

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn (0,25 điểm):

− Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của đoạn văn.

− Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm): Chia sẻ về việc cần làm gì để vượt qua thất bại.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận (1,5 điểm):

Gợi ý:

– Nhận thức đúng về thất bại:

+ Thất bại không phải là dấu chấm hết mà là cơ hội để học hỏi.

+ Cần nhìn nhận thất bại một cách bình tĩnh, tích cực.

– Những việc cần làm để vượt qua thất bại:

+ Chấp nhận thực tại và làm chủ cảm xúc: Thay vì né tránh, đổ lỗi cho hoàn cảnh hay gục ngã trong tuyệt vọng, ta cần dũng cảm thừa nhận mình đã thất bại. Rút ra bài học, tìm nguyên nhân dẫn đến thất bại.

+ Thay đổi chiến lược và kiên trì hành động: Xây dựng kế hoạch mới dựa trên những sai lầm cũ đã sửa chữa.

+ Phân tích nguyên nhân và rút ra bài học: Tự vấn bản thân: Tại sao mình thất bại? (Thiếu kiến thức, thiếu chuẩn bị hay do chủ quan?). Biến thất bại thành một "khoá học" đắt giá để tích luỹ kinh nghiệm.

+ Có thể tìm sự giúp đỡ từ thầy cô, bạn bè để có góc nhìn khách quan và sâu sắc hơn; giúp việc phát triển bản thân được hiệu quả hơn.

– Ý nghĩa:

+ Giúp bản thân trưởng thành, mạnh mẽ hơn.

+ Là bước đệm để đạt được thành công trong tương lai.

=> Khẳng định lại: Biết vượt qua thất bại là chìa khoá dẫn đến thành công. Bản thân cần rèn luyện ý chí, không bỏ cuộc trước khó khăn.

Câu 2. (4,0 điểm)

a. Bảo đảm yêu cầu về bố cục, dung lượng của bài văn nghị luận:

Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ).

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Phân tích bức tranh chiều thu và cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ "Chiều thu".

c. Viết được bài văn đảm bảo các yêu cầu:

HS biết triển khai và làm sáng tỏ vấn đề nghị luận. Sau đây là một số gợi ý:

* Mở bài:

– Giới thiệu tác phẩm: "Chiều thu" được sáng tác sau Cách mạng tháng Tám, vẫn mang hồn cốt quê kiểng nhưng đã có thêm sự tươi mới, khoẻ khoắn của thời đại mới.

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Đoạn thơ đã vẽ nên một bức tranh chiều thu trong trẻo, tràn đầy sức sống và thể hiện tâm hồn nhạy cảm, yêu đời của nhân vật trữ tình.

* Thân bài:

– Không gian thu cao rộng, thanh khiết và đậm hương vị quê:

+ Màu sắc và chiều sâu: "Thăm thẳm trời xanh lộng đáy hồ" – Một không gian đa chiều, bầu trời thu không chỉ cao mà còn sâu nhờ bóng soi dưới hồ nước. Từ "lộng" gợi sự trong trẻo, khoáng đạt.

+ Hương vị đặc trưng: "Mùi hoa thiên lý" – Hương thơm thanh tao, dịu nhẹ, là linh hồn của những khu vườn Bắc Bộ khi thu về.

+ Âm hưởng dân gian: Hình ảnh "con cò bay lả", "nhịp võng ru" gợi lên không gian văn hoá truyền thống, gợi sự bình yên, ngọt ngào của lời ru con, đưa ta về với cội nguồn.

+ Cảm xúc: Nhân vật trữ tình đang tận hưởng sự thư thái, bình yên tuyệt đối.

– Sự vận động tinh tế và hóm hỉnh của cảnh vật trong vườn:

+ Sự vận động của gió: "Lá thấp cành cao gió đuổi nhau" – Phép nhân hoá làm cho gió và lá cây như đang đùa nghịch, tạo nên sự sinh động cho bức tranh thu.

+ Chi tiết đời thường như "chiếc mo cau" rụng vội – Một hình ảnh đậm chất làng quê, gợi sự giản dị, thân thuộc.

+ Cái nhìn trẻ trung, ngộ nghĩnh:

++ "Trái na mở mắt nhìn ngơ ngác": Nhân hoá trái na chín như những đứa trẻ đang lạ lẫm quan sát thế giới.

++ "Đàn kiến trường chinh": Hình ảnh đàn kiến đi kiếm ăn được ví như cuộc hành quân "trường chinh". Đây là chi tiết thú vị, vừa mang nét tinh nghịch, vừa thấp thoáng hơi thở của thời đại kháng chiến.

– Sức sống của đồng quê và sắc màu tươi tắn của chiều thu:

+ Cảnh đồng lúa: "Lúa trổ đòng tơ", "ngậm cốm non" – Hình ảnh gợi sự trù phú, no ấm và mùi hương nồng nàn của đất đai, mùa màng.

+ Sự khoẻ khoắn: "Lá dài vươn sắc lưỡi gươm con." – So sánh lá lúa với lưỡi gươm tạo cảm giác sắc sảo, đầy sức sống, không hề mang vẻ sầu muộn thường thấy trong thơ thu cổ điển.

+ Màu sắc rực rỡ: "Tiếng chim mách lẻo", "cây hồng chín", "chấm son" – Âm thanh vui nhộn của chim chóc kết hợp với sắc đỏ của quả hồng chín làm cho bầu trời thu thêm rực rỡ, tươi vui.

+ Cảm xúc: Nhân vật trữ tình say sưa ngắm nhìn, yêu mến và tự hào về vẻ đẹp của quê hương đang đổi mới.

– Đặc sắc nghệ thuật

+ Thể thơ: Thất ngôn trang trọng nhưng ngôn ngữ lại vô cùng bình dị, gần gũi.

+ Biện pháp tu từ: Sử dụng thành công phép nhân hoá (trái na, tiếng chim, gió), so sánh (lá lúa – lưỡi gươm) và cách dùng từ láy gợi hình (thăm thẳm, ngơ ngác, mách lẻo).

* Kết bài:

– Khái quát lại giá trị đoạn thơ: Bức tranh chiều thu của Nguyễn Bính không chỉ đẹp về màu sắc, hình ảnh mà còn đẹp ở sức sống tiềm tàng bên trong cảnh vật.

– Liên hệ nhân vật trữ tình: Qua đó, ta thấy được một tâm hồn thi sĩ yêu thiên nhiên, gắn bó sâu nặng với quê hương và một cái nhìn lạc quan, tràn đầy niềm tin yêu vào cuộc sống mới.