Đề thi thử TN THPTQG lần 3 (THPT B Nguyễn Khuyến) SVIP

Hướng dẫn giải:

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1. (0,5 điểm)

– Dấu hiệu hình thức để xác định thể loại của văn bản:

+ Phần sa-po ở đầu văn bản để khái quát nội dung chính.

+ Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ: hình ảnh, số liệu.

+ Các đề mục in đậm.

– Thể loại: văn bản thông tin.

Câu 2. (0,5 điểm)

Theo bài viết, vở vũ kịch “Khổng Tước” phiên bản năm 2022 có những điểm mới và sự thay đổi so với các phiên bản trước đó:

– Tái dựng hoành tráng với hình thức sân khấu hoàn toàn mới, được trau chuốt tỉ mỉ.

– Dương Lệ Bình đảm nhiệm vai trò Tổng biên đạo, Giám đốc nghệ thuật đồng thời là diễn viên đặc biệt trong phân cảnh mùa Đông

– Có nghệ sĩ thị giác danh tiếng Diệp Cẩm Thiêm cùng đội ngũ sáng tạo hùng hậu tham gia dàn dựng.

Câu 3. (1,0 điểm)

– Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong đoạn 2: số liệu “12 thành phố với 50 buổi biểu diễn”, “hơn 40 thành phố”, “buổi diễn thứ 700 toàn cầu”.

– Tác dụng:

+ Làm cho thông tin hiện lên cụ thể, rõ ràng, có hệ thống; tăng tính xác thực, sức thuyết phục và độ tin cậy cho văn bản; giúp người đọc tiếp nhận thông tin dễ dàng, hiệu quả.

+ Nhấn mạnh, khẳng định, làm nổi bật giá trị, sức sống bền bỉ, quy mô tầm cỡ quốc tế và những thành công của vở diễn “Khổng tước” qua thời gian.

+ Thể hiện thái độ ngưỡng mộ, trân trọng, ngợi ca của tác giả đối với vở diễn và các nghệ sĩ biểu diễn.

Câu 4. (1,0 điểm)

– Thái độ, quan điểm của nười viết:

+ Thái độ: ngưỡng mộ, trân trọng, ngợi ca tài năng của nghệ sĩ Dương Lệ Bình và giá trị của kiệt tác “Khổng tước”.

+ Quan điểm: Đề cao sức mạnh kết nối của nghệ thuật và vai trò của việc giao lưu văn hóa quốc tế.

– Nhận xét thái độ, quan điểm: Đây là thái độ, quan điểm đúng đắn, tích cực, thể hiện cái nhìn sâu sắc, toàn diện và sự hiểu biết sâu rộng của người viết.

Câu 5. (1,0 điểm)

– Thông tin về hành trình sải cánh của “Chim công làng múa” tại Hà Nội: nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình biểu diễn vở vũ kịch “Khổng tước” tại Hà Nội vào mùa xuân năm 2026.

– Suy nghĩ về nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của con người hiện nay:

+ Nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của con người ngày càng tăng cao: sẵn sàng chi trả khoản tiền lớn để thưởng thức những tác phẩm nghệ thuật có giá trị.

+ Nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của con người ngày càng đa dạng: bên cạnh việc thưởng thức nghệ thuật chỉ để giải trí đơn thuần, họ mong muốn thưởng thức những tác phẩm nghệ thuật truyền thống được làm mới, sáng tạo và khao khát được tiếp cận, thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật có giá trị, mang tầm quốc tế.

Hướng dẫn giải:

PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

a. Xác định đúng vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn. (0,5 điểm)

– Vấn đề nghị luận: ý nghĩa của việc giao lưu văn hóa quốc tế trong bối cảnh đời sống hiện nay.

– Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo lối diễn dịch, quy nạp, tổng hợp, song song,…

b. Viết đoạn văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu, triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận. (1,5 điểm)

b1. Hiểu đúng vấn đề nghị luận: 

– Giao lưu văn hoá quốc tế: là quá trình tiếp xúc, trao đổi và học hỏi giữa các nền văn hoá khác nhau trên thế giới.

b2. Ý nghĩa của việc giao lưu văn hoá quốc tế trong bối cảnh đời sống hiện nay:

– Bối cảnh đời sống hiện nay: khoa học, công nghệ, internet phát triển mạnh mẽ, giao lưu văn hoá quốc tế trở thành xu thế tất yếu như nhịp cầu kết nối các dân tộc…

– Ý nghĩa của việc giao lưu văn hoá quốc tế:

+ Giúp con người mở rộng tầm nhìn, tầm hiểu biết: được tiếp cận với nhiều nền văn hoá, hiểu biết về đời sống văn hoá, phong tục của các nước trên thế giới, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại.

+ Thúc đẩy sự sáng tạo ở con người: Tiếp thu những nét đặc sắc của văn hoá thế giới kết hợp với những giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc sẽ kích thích khả năng tư duy sáng tạo của con người để tạo ra những sản phẩm văn hoá mới, độc đáo, phù hợp với thời đại.

+ Giúp quảng bá và bảo tồn văn hoá dân tộc: Giao lưu văn hoá không chỉ giúp con người tiếp thu cái hay, cái mới mà còn hình thành ở người trẻ trách nhiệm lan toả, giới thiệu những giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp của dân tộc ra thế giới, từ đó nâng cao vị thế dân tộc trên thế giới.

Thí sinh lấy dẫn chứng minh hoạ.

– Giao lưu văn hoá quốc tế là cần thiết nhưng cần tỉnh táo, sáng suốt, “hoà nhập mà không hoà tan”, phải biết chọn lọc những tinh hoa, loại bỏ những yếu tố không phù hợp, biết giữ những giá trị văn hoá cốt lõi, bản sắc của dân tộc.

b3. Sáng tạo

– Có những ý tưởng đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.

– Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

Câu 2. (4,0 điểm)

a. Xác định đúng vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu của bài văn. (0,5 điểm)

– Xác định đúng vấn đề nghị luận: hình tượng nhân vật “tôi” trong truyện ngắn “Đêm cá nổi” của Đỗ Bích Thuý

– Đảm bảo đúng yêu cầu về cấu trúc bài văn nghị luận, dung lượng (khoảng 600 chữ).

b. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết: (3,5 điểm) có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau miễn là hợp lí và thuyết phục; sau đây là gợi ý về cách triển khai và một số nội dung cụ thể:

b1. Viết được mở bài, kết bài cho bài văn.

b2. Phân tích hình tượng nhân vật “tôi”:

– Khái quát hình tượng nhân vật “tôi”: Là hình tượng nhân vật chính, được đặt trong tình huống: sau nhiều năm đi học xa tại thành phố, tôi trở về thăm nhà, cùng cha đi lấy trứng cá chép trong “Đêm cá nổi”. Qua đó nhân vật “tôi” hiện lên là người có tâm hồn nhạy cảm, giàu tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương, gắn bó với nguồn cội.

– Phân tích hình tượng nhân vật tôi:

+ Là người có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, giàu tình yêu thiên nhiên:

           ++ Trở về quê hương, cùng cha đi lấy trứng cá, nhân vật tôi có những cảm nhận tinh tế, đầy chất thơ về vẻ đẹp của thiên nhiên quê hương: Đó là đêm trăng hạ tuần nơi dòng sông quê nhà với ánh trăng “u tịch, trầm mặc”, tiếng gió “chạy đuổi nhau ào ào, hun hút”,  mặt sông “u u huyền bí”, sóng nước “dềnh lên ì oạp”.

           ++ Am hiểu về đặc tính của loài cá chép: hiểu thời điểm cá đẻ trứng “năm nào cũng vậy, cứ vào độ này – quãng tháng Chạp ra Giêng – là mùa cá chép nổi lên tìm chỗ đẻ trứng”, “cá chép là thứ cá vừa khôn vừa dại, quanh năm kiếm ăn dưới đáy sâu”; có những quan sát tỉ mỉ, cảm nhận rõ sự sống và vẻ đẹp của loài cá: “tiếng lóc tóc lách tách lớn lên, âm thanh vội vã gấp gáp hơn, rồi rõ ra thành tiếng quẫy đạp ùm ũm”, “bầy cá dễ có đến cả trăm con lúc nhúc chen vào giữa đám rễ cây”, “nối đuôi nhau lượn thành vòng tròn”. Với “tôi”, “đêm cá nổi” không chỉ là một hiện tượng sinh học mà còn là một khung cảnh đẹp, thiêng liêng của thiên nhiên, của sự sinh sôi nảy nở mãnh liệt.

+ Là người giàu tình yêu quê hương, gắn bó sâu nặng với truyền thống, cội nguồn:

        ++ Dù sống ở thành phố nhiều năm nhưng nhân vật “tôi” vẫn luôn nhớ về quê hương, không quên những nếp sinh hoạt xưa cũ của cha và bản làng: khi trở về nhà, thấy cha lục sục trở dậy, nhân vật “tôi” đã biết cha chuẩn bị đi lấy trứng cá chép “A, Po đi lấy trứng về thả”. Sau đó “tôi” đã cùng cha ra sông trong đêm để lấy trứng cá, cùng cha thực hiện một nếp sinh hoạt truyền thống của bản làng.

          ++ Nhân vật “tôi” am hiểu và trân trọng những phong tục, tập quán của bản làng: hiểu thói quen “người bản tôi ít ăn cá chép” bởi họ quan niệm “cá chép là loài chúa tể, quyết định sự tồn vong của loài cá sông”; hiểu phong tục “hằng năm, cả bản ra sông vớt trứng cá đem về thả trong ao” để cuối năm có cá cho mọi người phóng sinh nhân dịp ông Táo lên chầu trời; trân trọng khoảnh khắc cùng cha “nín thở theo dõi” đàn cá đẻ; cảm nhận rõ khung cảnh đông vui của người dân trong “đêm cá nổi” khi lấy trứng cá người trong bản xuống lấy trứng cá cũng đông lắm. Bụi cây nào cũng thấy có tiếng nói chuyện rì rầm.

         ++ Luôn nhớ về quê hương và khao khát cống hiến: Cuộc gặp gỡ với Huyên, người bạn học thuở trước không chỉ dấy lên trong “tôi” những cảm xúc trong trẻo, những rung động mới mẻ “vắng Huyên thì buồn lắm” mà còn khắc sâu trong “tôi” ý thức về quê hương, nguồn cội. “Tôi” vẫn nhớ tới “lời dặn của người già” phải biết “chèo đò qua thác Pắng”, vẫn khao khát được nghe điệu hát phươn của quê hương “Huyên ơi, hát phươn đi cho Páo nghe với. Lâu quá không được nghe rồi, nhớ lắm!”. Lời hứa với Huyên “học xong sẽ về bắc cây cầu sang Phú Linh” phải chăng là khát khao cống hiến của “tôi” cho quê nhà.

– Nghệ thuật xây dựng nhân vật “tôi”:

+ Xây dựng tình huống truyện đặc sắc: tình huống trở về của nhân vật “tôi”

+ Lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn phù hợp: ngôi kể thứ nhất, điểm nhìn hạn tri – điểm nhìn của nhân vật “tôi”, một người con trở về quê hương sau những năm tháng xa cách. Từ đó giúp nhân vật “tôi” trực tiếp bộc lộ dòng suy tư, cảm xúc và những rung động tinh tế của mình.

+ Ngôn ngữ: chân thực, mộc mạc, giản dị mà giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, đậm chất miền núi; giọng văn nhẹ nhàng, sâu lắng.

b3. Đánh giá:

– Hình tượng nhân vật “tôi” được khắc hoạ chân thực, sinh động, trở thành hình tượng tiêu biểu cho những người con xa quê nhưng giàu tình yêu quê hương, luôn hướng về quê hương, biết trân trọng, gìn giữ cội nguồn, truyền thống. Qua đó cho thấy tài năng và tấm lòng của Đỗ Bích Thuý.

– Từ hình tượng nhân vật “tôi”, tác phẩm ngợi ca vẻ đẹp của văn hoá truyền thống, nhắc nhở về sự trân trọng những giá trị của quê hương, nguồn cội.

b4. Sáng tạo:

– Có những ý tưởng đột phá, vượt ra ngoài đáp án nhưng có sức thuyết phục.

– Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.