Đề số 6 SVIP

Hướng dẫn giải:

Câu 1 (0,5 điểm).

Văn bản "Thuỵ bất trước" được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.

Câu 2. (0,5 điểm)

Những từ ngữ thể hiện trạng thái trằn trọc, không ngủ được của tác giả: "Triển chuyển" (trở đi trở lại) và "bồi hồi" (lo lắng không yên).

Câu 3 (1,0 điểm).

– Nguyên nhân sâu xa khiến người chiến sĩ cách mạng không ngủ được: Lòng yêu nước thiết tha và nỗi lo âu, trăn trở cho vận mệnh của đất nước.

– Chi tiết giúp nhận thấy điều đó: "Hồn mộng hoàn nhiễu ngũ tiêm tinh" (Hồn mộng đã quẩn quanh nơi ngôi sao năm cánh): Hình ảnh "ngôi sao năm cánh" trong giấc mơ tượng trưng cho lí tưởng cách mạng, cho tương lai tươi sáng của đất nước. Chi tiết này cho thấy ngay cả trong giấc mơ, tâm trí của Bác vẫn luôn hướng về sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Câu 4 (1,0 điểm).

Vẻ đẹp tinh thần của người chiến sĩ cách mạng:

– Lòng yêu nước tha thiết: Thể hiện qua sự trăn trở suốt đêm dài, hướng về sự nghiệp giải phóng dân tộc.

– Tinh thần lạc quan, tự do: Dù bị xiềng xích, tâm hồn vẫn vượt qua bức tường nhà lao để tìm đến niềm tin, ánh sáng (hình ảnh ngôi sao năm cánh).

Câu 5 (1,0 điểm).

Học sinh trình bày suy nghĩ của bản thân về sức mạnh của niềm tin trong lúc mệt mỏi, khó khăn. Gợi ý:

− Niềm tin chính là nguồn sức mạnh tinh thần vô giá giúp con người vượt qua nghịch cảnh.

− Nó đóng vai trò như ngọn hải đăng dẫn lối, giúp tâm hồn ta luôn vững vàng, lạc quan và biến những áp lực hiện tại thành động lực để phấn đấu. Mất niềm tin là mất tất cả, còn giữ được niềm tin là ta đã nắm trong tay một nửa của sự thành công.

Hướng dẫn giải:

Câu 1. (2,0 điểm)

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn (0,25 điểm):

− Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.

− Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm): Phân tích đặc sắc nội dung của văn bản "Bến tàu trong thành phố".

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận (1,5 điểm):

Gợi ý:

– Sự thao thức, nỗi trằn trọc của người tù cách mạng trong đêm dài:

+ "Nhất canh, nhị canh, hựu tam canh": Điệp ngữ và cách liệt kê các canh gợi thời gian đêm trường cứ thế trôi đi. Nhịp điệu chậm rãi, kéo dài, thể hiện sự mệt mỏi, khắc khoải về cả thể xác và tinh thần.

+ "Triển chuyển, bồi hồi, thuỵ bất thành": Từ láy "triển chuyển" (trằn trọc) và "bồi hồi" (nôn nao) khắc hoạ sự day dứt khôn nguôi trong lòng Bác.

+ Nguyên nhân của sự trằn trọc, nôn nao không phải vì xiềng xích hay cái lạnh của chốn lao tù mà do những suy tư, trăn trở, tâm bệnh. Bác mất ngủ chủ yếu vì nỗi lo nước nhà.

– Tình yêu nước mãnh liệt của người tù cách mạng:

+ Tiếp tục hành trình thời gian, đến tận "canh tư, canh năm" mới "chợp mắt" được chút ít. Giấc ngủ đến với Bác muộn màng và chập chờn.

+ Sự chuyển đổi bất ngờ và đầy ý nghĩa: Khi thể xác chìm vào giấc ngủ chập chờn, thì "hồn mộng" lại bay lượn, quấn quýt bên "ngũ tiêm tinh" (Ngôi sao năm cánh).

++ Hình ảnh lá cờ Tổ quốc là biểu tượng của độc lập, tự do và sự nghiệp giải phóng dân tộc còn đang dang dở.

++ Sự thống nhất giữa "tỉnh" và "mộng": Khi thức thì bồi hồi lo việc nước, khi ngủ thì "mộng hồn" cũng quẩn quanh bên lá cờ Tổ quốc. Chi tiết này thể hiện tấm lòng son sắt, thuỷ chung, không phút nào ngơi nghỉ vì dân vì nước của Bác. → Khẳng định khát vọng độc lập tự do đã ăn sâu vào tiềm thức, trở thành máu thịt của người chiến sĩ cách mạng.

=> Bài thơ là một bức chân dung tinh thần đẹp của Hồ Chí Minh – người chiến sĩ kiên trung, dù trong cảnh ngục tù vẫn nặng lòng vì sự nghiệp giải phóng cao cả của dân tộc.

Câu 2. (4,0 điểm)

a. Bảo đảm yêu cầu về bố cục, dung lượng của bài văn tự sự:

Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng của bài văn tự sự (khoảng 400 chữ).

b. Xác định đúng yêu cầu của kiểu bài:

Kể lại một hoạt động về bảo vệ môi trường mà em đã tham gia.

c. Viết được bài văn đảm bảo các yêu cầu:

HS xác định được các ý chính của bài viết. Sau đây là một số gợi ý:

c1. Mở bài:

− Giới thiệu khái quát về hoạt động bảo vệ môi trường em đã tham gia.

− Nêu cảm xúc chung của em về hoạt động ấy.

c2. Thân bài:

– Hoàn cảnh và sự chuẩn bị cho hoạt động:

+ Hoạt động do ai tổ chức?

+ Mục đích của hoạt động là gì?

+ Em và mọi người đã chuẩn bị những gì cho hoạt động này?

– Diễn biến chính của hoạt động:

+ Không khí chung của hoạt động bảo vệ môi trường.

+ Những việc cụ thể em đã làm (trồng cây, dọn rác,...).

+ Miêu tả một chi tiết hoặc một khoảnh khắc khiến em ấn tượng và nhớ nhất.

+ Cảm xúc của em khi tham gia hoạt động.

– Kết quả và ý nghĩa của hoạt động: Sự thay đổi của cảnh quan môi trường sau khi hoàn thành hoạt động.

c3. Kết bài:

– Nêu cảm xúc, suy nghĩ của em sau khi tham gia hoạt động (tự hào, vui vẻ,...).

– Rút ra bài học nhận thức và lời hứa hành động để bảo vệ môi trường trong tương lai.