Bài học cùng chủ đề
Báo cáo học liệu
Mua học liệu
Mua học liệu:
-
Số dư ví của bạn: 0 coin - 0 Xu
-
Nếu mua học liệu này bạn sẽ bị trừ: 2 coin\Xu
Để nhận Coin\Xu, bạn có thể:
Đề số 6 SVIP
(4,0 điểm) Đọc văn bản dưới đây.
HOA RỪNG
(Tóm tắt: Phước là một nữ giao liên. Trong một hành trình cô đưa các chiến sĩ vượt qua những quãng đường ác liệt, ban đầu, một số chiến sĩ thiếu tôn trọng vì cho rằng cô dửng dưng với sự mệt mỏi của các chiến sĩ khi không cho họ nghỉ ngơi suốt dọc đường. Tuy nhiên, khi biết trước đó cô đã xuyên rừng suốt đêm trong mưa bão và đạn bom để dẫn đường cho một đơn bị bộ đội nữa đến nơi an toàn, họ dần nhận ra vẻ đẹp của người con gái ấy.)
Lúc này, sau khi trả lại chiếc ba lô mà cô mang giùm cho một anh chiến sĩ đau chân, Phước tới ngồi trên một hòn đá phẳng, giở gói sắn luộc và muối hầm ra ăn nhỏ nhẹ. Vừa ăn, cô vừa nhặt từng mảnh lá khô rít vào những chỗ bị vắt cắn dưới chân. Cô hoàn toàn không biết rằng những anh lính trẻ mà cô đưa đường hôm qua đang rất hối hận và nhìn cô với con mắt cảm phục như thế nào. Họ trầm trồ:
− Giỏi! Giỏi thiệt! Bọn mình theo cho kịp cũng mệt chứ...
− Tay ấy mà ở đơn vị chiến đấu thì phải biết, nghe!
− Hồi ở nhà ít ra cũng là du kích loại "Ngon".
− Hôm qua, bọn mình nói nhiều câu tầm bậy quá.
Đoàn trưởng Thăng từ nãy vẫn yên lặng. Anh đang không bằng lòng mình. Đơn vị sắp lên đường. Bao giờ mới có dịp gặp lại người con gái dũng cảm và dịu dàng kia? Thăng thong thả đi tới bên Phước. Cô ngước nhìn anh mỉm cười ngoan ngoãn như một đứa em gái ở nhà, và đưa cho anh khúc sắn luộc:
− Thủ trưởng ăn một miếng cho vui.
− Thôi, cô Phước ăn đi... Hoa đẹp quá nhỉ. − Thăng nhìn bó hoa rừng Phước để trên mỏm đá.
− Hái hoa làm chi đó cô Phước?
− Dạ, tối nay bên em tổ chức lễ kết nạp đoàn viên mới. Cánh rừng bên ni hoa thiệt nhiều mà bên chỗ em chẳng thấy hoa nào hết trơn.
− Công phu quá nhỉ... – Ngừng một lát anh tiếp – Cô Phước này...
− Dạ?
− Hôm qua, vì chưa hiểu, vì quá nóng nảy, tôi có nặng lời với cô, thậm chí có lúc nghĩ sai về cô nữa kia, chắc cô giận tôi lắm? – Anh hạ thấp giọng như nói với chính mình – Khổ vậy đó, đôi khi những khó khăn lớn thì mình vượt qua được cả mà nhiều lúc chỉ vì một sự trái ý rất nhỏ mình lại không khắc phục nổi. Cô Phước à, cô bỏ qua nhé.
Phước nhìn Thăng đầy vẻ ngạc nhiên:
− Ơ, rứa mà giận chi, anh?
(Trích Hoa rừng, Dương Thị Xuân Quý, 75 gương mặt Văn nghệ,
NXB Văn học, 2013, tr. 254-259)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5.
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản "Hoa rừng".
Câu 2. Nhân vật Phước hái hoa để làm gì?
Câu 3. Nhân vật Phước được khắc hoạ với những phẩm chất nào đáng quý?
Câu 4. Văn bản sử dụng ngôi kể thứ mấy? Nêu tác dụng của việc sử dụng ngôi kể này.
Câu 5. Từ văn bản, em rút ra bài học gì về cách nhìn nhận và đánh giá người khác? (Trình bày ngắn gọn khoảng 5 − 7 dòng)
Hướng dẫn giải:
Câu 1. (0,5 điểm)
Phương thức biểu đạt chính của văn bản "Hoa rừng" là tự sự.
Câu 2. (0,5 điểm)
Nhân vật Phước hái hoa để chuẩn bị cho buổi lễ kết nạp đoàn viên mới.
Câu 3. (1,0 điểm)
Nhân vật Phước được khắc hoạ với những phẩm chất đáng quý:
− Dũng cảm, kiên cường và tận tuỵ: Dù là nữ nhưng cô dẫn bộ đội xuyên rừng suốt đêm trong mưa bom bão đạn. Phước có sức khoẻ đáng bất ngờ, đi đường không biết mệt mỏi và còn mang vác giúp chiến sĩ đau chân.
− Lạc quan, yêu đời: Giữa chiến trường ác liệt và sự mệt mỏi, cô vẫn chú ý đến vẻ đẹp của hoa rừng và hái về để trang trí cho sinh hoạt tập thể.
− Dịu dàng, hồn nhiên và bao dung: Cô cư xử nhẹ nhàng ("ăn nhỏ nhẹ", "mỉm cười ngoan ngoãn"), sẻ chia củ sắn với cấp trên và đặc biệt là tấm lòng vô tư, không hề để bụng hay giận hờn trước những lời trách móc vô cớ của người khác.
Câu 4. (1,0 điểm)
− Văn bản "Hoa rừng" sử dụng ngôi kể thứ ba.
− Tác dụng của việc sử dụng ngôi kể thứ ba trong văn bản:
+ Giúp người kể chuyện có thể bao quát toàn bộ bối cảnh, sự việc và hành động của các nhân vật một cách khách quan.
+ Dễ dàng đi sâu vào thế giới nội tâm của nhiều nhân vật khác nhau (từ sự hối hận của các anh lính, sự day dứt của đoàn trưởng Thăng đến sự vô tư của Phước), từ đó làm nổi bật lên vẻ đẹp của nhân vật chính qua cái nhìn của người khác.
Câu 5. (1,0 điểm)
Học sinh trình bày bài học của bản thân về cách nhìn nhận và đánh giá người khác. Gợi ý:
− Không nên vội vàng đánh giá, phán xét người khác chỉ qua vẻ bề ngoài hay một vài hành động nhất thời.
− Cần phải có cách nhìn nhận đa chiều, sâu sắc và xuất phát từ sự bao dung, đồng cảm với những người xung quanh.
− Đừng để sự nóng nảy hay định kiến chủ quan che lấp đi vẻ đẹp nhân cách của người đối diện, dẫn đến những hối tiếc muộn màng.
Câu 1. (2,0 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích đặc sắc nội dung của văn bản "Hoa rừng".
Câu 2. (4,0 điểm) Trong văn bản "Hoa rừng", các chiến sĩ đã hiểu lầm và có thái độ thiếu tôn trọng đối với Phước. Từ đó, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) bàn luận về vấn đề thiếu cảm thông trong cách nhìn nhận những người xung quanh.
Hướng dẫn giải:
Câu 1. (2,0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn (0,25 điểm):
− Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
− Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp hoặc song hành.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm): Phân tích đặc sắc nội dung của văn bản "Hoa rừng".
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận (1,5 điểm):
Gợi ý:
– Tình huống truyện độc đáo:
+ Sự hiểu lầm: Các chiến sĩ cảm thấy khó chịu vì thấy rằng Phước dửng dưng, nghiêm khắc và không cho họ thời gian nghỉ ngơi.
+ Sự thật được hé lộ: Phước đã một mình xuyên rừng suốt đêm trong mưa bom bão đạn trước đó nhưng không hề kêu than mà vẫn lặng lẽ giúp đỡ mọi người và nỗ lực hoàn thành tốt công việc của mình.
=> Tình huống tạo sự xoay chuyển trong nhận thức và tình cảm của các nhân vật (từ trách móc sang hối hận và cảm phục), tạo nên chiều sâu nhân văn cho văn bản.
– Phẩm chất tốt đẹp của nhân vật Phước:
+ Sự kiên cường và hi sinh thầm lặng: Vượt qua mọi khắc nghiệt của thiên nhiên và chiến tranh; dù chân bị vắt cắn chảy máu vẫn bình thản, không lời kêu ca; sẵn lòng mang hộ ba lô cho người khác.
+ Tâm hồn trong sáng, lãng mạn: Giữa chiến trường khốc liệt vẫn dành thời gian hái hoa rừng cho lễ kết nạp Đoàn; cử chỉ "ăn nhỏ nhẹ", nụ cười "ngoan ngoãn như đứa em gái".
+ Lòng vị tha, bao dung: Câu nói "Ơ, rứa mà giận chi, anh?" khi được xin lỗi cho thấy một trái tim nhân hậu, không chấp nhặt, sống hết mình vì lí tưởng mà không cần sự trả ơn.
=> Phước là "đoá hoa rừng" giữa bom đạn, hội tụ đầy đủ phẩm chất kiên cường, sự hi sinh thầm lặng của người chiến sĩ và nét hồn nhiên, lãng mạn, vị tha của một thiếu nữ. Cô sống và cống hiến hết mình mà không mưu cầu sự ghi nhận.
– Thông điệp và bài học:
+ Về cách nhìn nhận con người: Bài học về việc đừng vội vàng đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài hoặc trong những lúc nóng nảy, cần cái nhìn thấu đáo và bao dung để thấy được những "vẻ đẹp khuất lấp".
+ Về lòng biết ơn: Trân trọng sự hi sinh thầm lặng của thế hệ đi trước, đặc biệt là những người phụ nữ nhỏ bé nhưng mang ý chí phi thường.
Câu 2. (4,0 điểm)
a. Bảo đảm yêu cầu về bố cục, dung lượng của bài văn nghị luận:
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ).
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Bàn luận về vấn đề thiếu cảm thông trong cách nhìn nhận những người xung quanh.
c. Viết được bài văn đảm bảo các yêu cầu:
HS biết triển khai và làm sáng tỏ vấn đề nghị luận. Sau đây là một số gợi ý:
c1. Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.
c2. Thân bài:
* Giải thích được vấn đề: Thiếu cảm thông là thái độ nhìn nhận con người một cách phiến diện, vội vàng phán xét, chỉ dựa trên biểu hiện bề ngoài hoặc cảm xúc nhất thời.
* Biết phân tích làm sáng tỏ vấn đề:
– Biểu hiện của sự thiếu cảm thông:
+ Dễ hiểu lầm, đánh giá sai người khác khi chưa tìm hiểu đầy đủ.
+ Có thái độ thiếu tôn trọng, lời nói hoặc hành động gây tổn thương.
+ Chỉ nhìn thấy khó khăn của bản thân mà bỏ qua nỗi vất vả của người xung quanh.
+ …
– Thực trạng và nguyên nhân:
+ Thực trạng:
++ Trên mạng xã hội: Những cuộc "tấn công mạng" nhắm vào một cá nhân chỉ qua một đoạn clip ngắn chưa rõ thực hư.
++ Trong đời sống: Con cái trách cha mẹ khắt khe mà không hiểu áp lực mưu sinh, học sinh trách thầy cô nghiêm khắc mà không thấy tâm huyết dạy dỗ.
+ Nguyên nhân:
++ Cái tôi quá lớn, luôn coi mình là "trung tâm của vũ trụ".
++ Thiếu kỹ năng lắng nghe, chia sẻ và đặt mình vào vị trí của người khác.
++ Nhịp sống hiện đại quá nhanh khiến con người lười lắng nghe, thiếu kiên nhẫn để thấu hiểu chiều sâu của một sự việc.
– Hậu quả:
+ Với người bị phán xét: Gây ra nỗi đau lòng, sự uất ức và tổn thương tinh thần sâu sắc.
+ Với bản thân người phán xét: Dễ dẫn đến những sai lầm trong cách đối nhân xử thế, đánh mất những mối quan hệ tốt đẹp và cuối cùng là sự hối hận, dằn vặt (như nhân vật Thăng trong truyện).
+ Với xã hội: Tạo nên một cộng đồng lạnh lùng, xa cách và thiếu đi tính nhân văn.
* Đưa ra bài học nhận thức và hành động:
– Nhận thức: Hiểu rằng mỗi người đều có một "cuộc chiến" riêng mà chúng ta không hề hay biết. Đừng đánh giá người khác một cách hời hợt, chóng vánh.
– Hành động:
+ Cần học cách lắng nghe, quan sát và thấu hiểu trước khi đánh giá người khác.
+ Sống nhân ái, bao dung, tôn trọng những hi sinh thầm lặng xung quanh mình.
c3. Kết bài: Khẳng định rằng thiếu sự cảm thông là nguyên nhân dẫn đến nhiều hiểu lầm và sự tổn thương trong cuộc sống. Mỗi người cần rèn luyện lối sống giàu yêu thương, biết nhìn người bằng sự thấu hiểu để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.