ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN GDCD
Bài 7: Ứng phó với tình huống nguy hiểm
1. Thế nào là tình huống nguy hiểm? Phân biệt tình huống nguy hiểm do thiên nhiên và do con người, nêu ví dụ.
2. Trình bày các cách ứng phó khi gặp hỏa hoạn hoặc đuối nước.
3. Nêu các số điện thoại khẩn cấp và cho biết khi nào cần sử dụng.
Bài 8: Tiết kiệm
1. Thế nào là tiết kiệm? Nêu các biểu hiện của tiết kiệm trong cuộc sống.
2. Vì sao cần phải tiết kiệm? Nêu ý nghĩa của tiết kiệm.
3. Em hãy nêu các cách thực hiện tiết kiệm tiền, thời gian, điện và nước trong sinh hoạt hằng ngày.
4. Tình huống: Một số bạn trong lớp thường xuyên mua đồ ăn vặt, tiêu tiền không hợp lí. Em có nhận xét gì về hành vi đó? Em sẽ khuyên các bạn như thế nào?
5. Theo em, tiết kiệm có phải là keo kiệt không? Vì sao?
Bài 9: Công dân nước CHXHCN Việt Nam
1. Công dân là gì? Quốc tịch là gì?
2. Thế nào là công dân nước CHXHCN Việt Nam?
3. Nêu các trường hợp trẻ em khi sinh ra có quốc tịch Việt Nam
Bài 10. Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
1. Em hiểu thế nào là quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo Hiến pháp năm 2013? Lấy VD về các quyền và nghĩa vụ của công dân?
2. Khi thực hiện quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân cần tuân thủ những nguyên tắc gì?
Gợi ý trả lời
Bài 7: Ứng phó với tình huống nguy hiểm
1. Khái niệm và Phân loại
Tình huống nguy hiểm: Là những sự việc bất ngờ xảy ra, có nguy cơ gây tổn hại đến sức khỏe, tính mạng, tài sản, môi trường cho con người và xã hội.
Phân biệt:
Do thiên nhiên: Do các hiện tượng tự nhiên gây ra (Ví dụ: bão, lũ lụt, dông, sét, sạt lở đất, động đất,...).
Do con người: Do các hành vi của con người gây ra (Ví dụ: cháy nổ, tai nạn giao thông, bắt cóc, xâm hại trẻ em,...).
2. Cách ứng phó khi gặp hỏa hoạn hoặc đuối nước
Hỏa hoạn:
Phải thật bình tĩnh, tìm cách báo động nhanh nhất (hô hoán, gõ cửa,...).
Ngắt cầu dao điện nơi xảy ra cháy.
Dùng khăn ướt che mũi, miệng để tránh khói độc.
Khi di chuyển cần cúi thấp người hoặc bò sát mặt đất.
Gọi điện đến số 114.
Đuối nước:
Khi thấy người bị đuối nước: Hô hoán, kêu gọi sự giúp đỡ; nhanh chóng dùng phao, gậy, dây... để cứu người (tuyệt đối không nhảy xuống nước nếu không biết bơi). Gọi điện đến số 111, 113 hoặc 115.
Khi bị rơi xuống nước: Bình tĩnh, hít một hơi thật sâu, nín thở, thả lỏng người để cơ thể nổi lên; khi đầu nhô lên khỏi mặt nước thì dùng tay, chân chèo khua để đẩy đầu lên; gọi người cứu giúp.
3. Các số điện thoại khẩn cấp
111: Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em.
112: Yêu cầu trợ giúp, tìm kiếm cứu nạn khẩn cấp.
113: Cảnh sát phản ứng nhanh.
114: Phòng cháy, chữa cháy.
115: Cấp cứu y tế.
Bài 8: Tiết kiệm
1. Khái niệm và Biểu hiện
Tiết kiệm: Là biết sử dụng một cách hợp lí, có chừng mực tiền bạc, thời gian, công sức và các nguồn tài nguyên khác của mình và của người khác.
Biểu hiện: Sử dụng đúng mức, đúng chỗ, đúng lúc; giữ gìn đồ dùng bền đẹp; sắp xếp công việc khoa học; không lãng phí.
2. Ý nghĩa của tiết kiệm
Giúp chúng ta có thể vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.
Giúp con người biết quý trọng thành quả lao động của mình và của người khác.
Là một lối sống đẹp, giúp làm giàu cho bản thân, gia đình và đất nước.
3. Cách thực hiện tiết kiệm
Tiền: Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng; giữ gìn đồ dùng học tập; không mua những thứ không cần thiết.
Thời gian: Lập thời gian biểu; làm việc nào dứt điểm việc đó.
4. Tình huống (Mua đồ ăn vặt)
Nhận xét: Hành vi của các bạn là lãng phí, không biết tiết kiệm và chưa biết quý trọng đồng tiền do cha mẹ vất vả làm ra.
Lời khuyên: Khuyên các bạn nên dành tiền đó vào việc có ích hơn (mua sách vở, nuôi heo đất) và giải thích về tác hại của việc ăn quà vặt không rõ nguồn gốc.
5. Tiết kiệm có phải là keo kiệt không?
Trả lời: Không.
Giải thích: Tiết kiệm là sử dụng hợp lí. Còn keo kiệt là sự bủn xỉn, không dám chi dùng cả những việc thực sự cần thiết.
Bài 9: Công dân nước CHXHCN Việt Nam
1. Khái niệm
Công dân: Là cá nhân, thành viên của một nhà nước, có các quyền và nghĩa vụ được pháp luật quy định.
Quốc tịch: Là căn cứ xác định một người thuộc về một nhà nước nhất định.
2. Công dân nước CHXHCN Việt Nam
Người có quốc tịch Việt Nam là công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
3. Các trường hợp trẻ em sinh ra có quốc tịch Việt Nam
Trẻ em sinh ra trong hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam mà khi sinh ra có cha và mẹ đều là công dân Việt Nam.
Trẻ em sinh ra có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam, còn người kia không quốc tịch hoặc không rõ là ai.
Trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Việt Nam mà cha mẹ không rõ là ai.
Bài 10: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
1. Quyền và nghĩa vụ cơ bản (Hiến pháp 2013)
Quyền cơ bản: Là những quyền lợi mà công dân được hưởng (Ví dụ: Quyền học tập, quyền tự do ngôn luận, quyền được bảo hộ về tính mạng, sức khỏe).
Nghĩa vụ cơ bản: Là những việc mà công dân bắt buộc phải thực hiện theo quy định của Hiến pháp và pháp luật (Ví dụ: Nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ đóng thuế, nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp).
2. Nguyên tắc thực hiện
Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân.
Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.
Việc thực hiện quyền không được xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
1
