Hãy nhập câu hỏi của bạn vào đây, nếu là tài khoản VIP, bạn sẽ được ưu tiên trả lời.
I- Tiểu dẫn:
1- Tác giả:
– Lưu Quang Vũ ( 1948 – 1988 ) sinh ra ở Phú Thọ, quê ở Quảng Nam.
– Ở những năm 80 của thế kỉ XX tên tuổi của Lưu Quang Vũ nổi lên như một hiện tượng tạo tiếng vang. ( 50 vở kịch trong vòng 7,8 năm ).
+ Cảm hứng sáng tạo và tài năng.
+ Không khí xã hội cùng đời sống sôi động.
– Nhiều vở kịch đoạt giải cao trong các kì hội diễn.
– 1988 mất vì tai nạ giao thông.
– 2000 được tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật.
2- Tác phẩm:
– Sáng tác theo hướng khai thác cốt truyện văn học dân gian → nhằm gởi gắm những suy nghĩ về nhân sinh và phê phán một số hiện tượng tiêu cực.
– Đoạn trích thuộc cảnh VII & đoạn kết của vở kịch: Diễn tả sự đau khổ, dằn vặt và quyết định cuối vô cùng cao thương của hồn Trương Ba.
II- Đọc hiểu:
1- Diễn biến tình huống kịch: Đoạn trích là lúc xung đột lên đến đỉnh điểm.
– Hồn Trương Ba không thể sống thế này mãi, hồn muốn thoát khỏi thân xác kềnh càng, thô lỗ.
– Cuộc đối thoại giữa hồn và xác với sự giễu cợt tự đắc của xác khiến hồn càng trở nên đau khổ, tuyệt vọng.
– Thái độ cư xử của người thân khiến hồn Trương Ba bế tắc: quyết định giải thoát.
– Cuộc gặp gỡ – đối thoại giữa hồn Trương Ba & tiên Đế Thích để dẫn đến quyết định cuối của hồn Trương Ba.
2- Hồn TB khi ngụ trong xác anh hàng thịt: Có những thay đổi rõ rệt.
– Không con chăm chỉ – hết lòng yêu thương vợ con. Không con quan tâm đến chuyện của bà con chòm xóm.
– Vụng về, thô lỗ, phũ phàng.
– Con dâu: xót xa – ngỡ ngàng bởi không còn được thấy hình ảnh con người “ hiền hậu, vui vẻ, tốt lanh như thầy của chúng con xưa kia”
→ Những thay đổi này người thân phải chứng kiến & chịu đựng.
3- Cuộc đối thoại giữa hồn TB và tiên Đế Thích – Quyết định cuối của hồn Trương Ba:
a) Ý nghĩa của lời thoại:
– Là nơi tác giả gởi gắm những quan niệm về lẽ sống, cái chết và hạnh phúc.
+ Không thể bên trong một đàng, bên ngoài một nẻo…
+ Sống nhờ vào đồ đạc …
– Ý nghĩa:
+ Con người là một thể thống nhất, hồn và xác phải hài hoà, không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác tội lỗi. Khi con người bị chi phối bởi những nhu cầu bản năng thì không nên chỉ đổ tội cho xác và không thể an ủi, vỗ về bằng vẻ đẹp siêu hình của tâm hồn.
+ Sống nhờ, sống gởi, sống chắp vá, khong được là mình thì cuộc sống ấy thật là vô nghĩa.
– Qua lời thoại, nhân vật ý thức rõ hoàn cảnh của mình: đầy trớ trêu và bi hài.
b) Quyết định cuối của hồn TB: cho cu Tị được sống lại còn mình thì chết hẳn.
– Nguyên nhân:
+ Hồn TB ngày càng thấm thía nỗi đau xót trớ trêu: bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo.
+ Có được nhận thức tỉnh táo + tình thương cu Tị → quyết định dứt khoát.
+ Cái chết cu Tị đẩy nhanh diễn biến kịch đễn “mở nút”→ quyết định cho thấy nhân vật là một con người nhân hậu, sáng suốt, giàu lòng tự trọng: Đã ý thức được ý nghĩa sự sống.
– Ý nghĩa phê phán của đoạn trích:
+ Chạy theo những ham muốn tầm thường về vật chất, chỉ thích hưởng thu đến trớ trêu, thô thiển.
+ Lấy cớ là tâm hồn thanh cao mà không chăm lo đến sinh hoạt vật chất, không phấn đấu vì hạnh phúc toàn vẹn.
→ Là biểu hiện của chủ nghĩa duy tâm, chủ quan, lười biếng không tưởng.
III- Kết luận: Đoạn trích đã khái quát ý nghĩa tư tưởng và chiều sâu triết lí với ý nghĩa:
– Mâu thuẫn giữa linh hồn và xác thịt, giữa đạo đức và tội lỗi.
– Bi kịch của con người không được sống thật với mình.
Giá trị nội dung:
- Qua đoạn trích vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”, Lưu Quang Vũ muốn gửi tới người đọc thông điệp: Được sống làm người quý giá thật, nhưng được sống đúng là mình, sống trọn vẹn với những giá trị mình vốn có và theo đuổi còn quý giá hơn. Sự sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người được sống tự nhiên với sự hài hòa giữa thể xác và tâm hồn. Con người phải luôn luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh, với chính bản thân, chống lại sự dung tục, để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị tinh thần cao quý.
Đáp án cần chọn là: D
Đế Thích : Này ông Trương Ba, nếu ông có thương cảnh mẹ góa con côi của nhà chị Lụa thì ông hãy để tôi hóa phép cho hồn ông nhập vào xác thằng cu Tị nhé ! Như thế là ông vẫn sống, mà chị Lụa thì ngày ngày vẫn được thấy mặt con.
Hồn Trương Ba (băn khoăn, nghĩ ngợi) : ông cho tôi suy nghĩ một lát đã. Thời gian qua, tôi gặp biết bao nhiêu là rắc rối vì chuyện mượn thân xác anh hàng thịt. Khổ quá ông ạ ! Nhiều lúc tôi nghĩ thà chết thật có khi lại sướng hơn ; chứ cứ dơi chẳng ra dơi, chuột chẳng ra chuột thế này đúng là dở sống dở chết.
Đế Thích: Ông với anh hàng thịt vốn là người xa lạ ; còn ông với thằng cu Tị đã từng quý mến, quấn quýt với nhau. Hồn ông sống trong thân thể thằng bẻ chắc sẽ ổn thổi.
Giả định Trương Ba được sống tiếp khi được trú ngụ trong xác cu Tí:
- Mẹ cu Tí không chấp nhận sự thật cu Tí duy nhất mà mình yêu thương lại là ông Trương Ba nhập vào
- Trương Ba không được quay về sống với vợ con mà phải sống ở nhà chị Tí với thân phận của đứa trẻ
- Trương Ba không vẫn giữ nguyên cách ứng xử của ông trước cái Gái – cháu nội của Trương Ba
- Khi Trương Ba trở về nhà mình, lại một lần nữa làm mọi người một phen bị náo loạn
- Mọi người trong gia đình Trương Ba vẫn một lần nữa không chấp nhật sự thật Trương Ba sống lại trong thân thể người khác
Đáp án:
- Đúng
- Từ một cốt truyện dân gian, Lưu Quang Vũ đã xây dựng thành một vở kịch nói hiện đại, đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa về tư tưởng, triết lí và nhân văn sâu sắc.
Quan niệm của Đế Thích về ý nghĩa sự sống: Cuộc sống là điều quý giá, phải sống với bất cứ giá nào.
Đáp án cần chọn là: B
Trong văn học, việc vay mượn cảm hứng sáng tạo từ những tác phẩm của tiền bối hoặc từ những yếu tố văn hóa dân gian là một phương pháp khá phổ biến, giúp tác giả sáng tạo ra những tác phẩm mới mẻ, độc đáo. Vở kịch Hồn Trương Ba, da hoàng thịt của tác giả Lưu Quang Vũ là một minh chứng điển hình cho sự vay mượn cảm hứng này. Tác phẩm không chỉ được xây dựng trên nền tảng các giá trị văn hóa dân gian, mà còn thể hiện sự sáng tạo vượt qua những khuôn khổ cũ để phản ánh những vấn đề sâu sắc của xã hội.
Trước hết, vở kịch Hồn Trương Ba, da hoàng thịt lấy cảm hứng từ một câu chuyện dân gian nổi tiếng về một người chết được sống lại trong thân xác của người khác. Đây là một đề tài đã được nhiều tác giả khai thác trong văn học dân gian và văn học cổ điển. Tuy nhiên, Lưu Quang Vũ đã mượn ý tưởng này để tạo ra một tác phẩm kịch có tính hiện đại và sâu sắc hơn. Nhân vật Trương Ba trong vở kịch không chỉ đơn giản là một con người sống lại mà còn phải đối mặt với sự mâu thuẫn nội tâm giữa thân xác và linh hồn. Điều này làm cho câu chuyện trở nên đầy bi kịch và giàu ý nghĩa.
Sự sáng tạo của Lưu Quang Vũ không chỉ dừng lại ở việc mượn ý tưởng mà còn thể hiện ở cách ông xử lý câu chuyện và xây dựng nhân vật. Tác giả đã thổi vào câu chuyện cổ điển một không khí hiện đại, đầy tính triết lý về cuộc sống, cái chết và ý nghĩa của con người. Qua nhân vật Trương Ba, tác giả đặt ra câu hỏi về bản chất thật sự của con người: là thân xác hay linh hồn? Là những giá trị vật chất hay tinh thần? Qua đó, vở kịch không chỉ phản ánh câu chuyện cá nhân của Trương Ba mà còn là những trăn trở sâu sắc về số phận và lựa chọn trong cuộc sống.
Bên cạnh đó, vở kịch cũng vay mượn cảm hứng từ những yếu tố xã hội và cuộc sống đương đại. Thế giới trong Hồn Trương Ba, da hoàng thịt không phải là một thế giới huyền bí xa lạ, mà là một thế giới của những vấn đề con người thực tế phải đối diện như tham vọng, dục vọng, sự mâu thuẫn giữa lý trí và cảm xúc. Tác giả đã sử dụng yếu tố siêu thực và ẩn dụ để phản ánh những vấn đề của xã hội hiện đại. Chính sự kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại này tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho tác phẩm.
Tuy nhiên, việc vay mượn cảm hứng sáng tạo không phải là sự sao chép đơn thuần mà là sự tiếp nhận có chọn lọc, mang lại giá trị mới. Lưu Quang Vũ đã sử dụng yếu tố dân gian như một nền tảng để phát triển và làm phong phú thêm những ý tưởng mới mẻ về con người và xã hội. Tác phẩm của ông là một sự kết hợp giữa truyền thống và cách tân, giữa cái cũ và cái mới, mở ra một không gian nghệ thuật sáng tạo vô cùng phong phú.
Tóm lại, việc vay mượn cảm hứng sáng tạo trong vở kịch Hồn Trương Ba, da hoàng thịt không chỉ là một hình thức sử dụng tài liệu cũ, mà là một quá trình sáng tạo để làm mới những giá trị cũ, để phản ánh những vấn đề hiện thực của xã hội qua lăng kính nghệ thuật. Lưu Quang Vũ đã thành công trong việc kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, tạo nên một tác phẩm vừa giàu tính nhân văn, vừa có tính triết lý sâu sắc, xứng đáng là một trong những vở kịch tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại.