Theo khoa học hiện đại: con người chỉ có 1 loài duy nhất là người hiện đại Homo sapiens, không có số “chủng tộc” cố định.

Cách phân loại cũ thường chia khoảng 3–5 chủng tộc lớn.

tất cả con người đang sống trên Trái Đất đều thuộc một chủng duy nhất là Homo sapiens

Tuy nhiên, dựa trên lịch sử nghiên cứu nhân chủng học truyền thống (chủ yếu dựa vào đặc điểm hình thái bên ngoài như màu da, cấu trúc tóc, khuôn mặt), loài người thường được phân loại theo các hệ thống sau:

1. Phân loại theo 3 hoặc 4 "Đại chủng" truyền thống

Đây là hệ thống phân loại phổ biến nhất được giảng dạy trong sách giáo khoa địa lý và nhân chủng học cổ điển:

• Mongoloid (Đại chủng Á - thường gọi là da vàng): Phân bố chủ yếu tại châu Á và người bản địa châu Mỹ. Đặc điểm: tóc đen thẳng, mắt một mí hoặc mí lót, mũi thấp hoặc trung bình.
• Caucasoid / Europoid (Đại chủng Âu - thường gọi là da trắng): Phân bố chủ yếu ở châu Âu, Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á. Đặc điểm: da sáng, mũi cao, hẹp, tóc gợn sóng.
• Negroid (Đại chủng Phi - thường gọi là da đen): Phân bố gốc tại vùng hạ Sahara châu Phi. Đặc điểm: da sẫm màu, tóc xoăn tít, mũi rộng, môi dày.
• Australoid (Đại chủng Úc): Thường được tách riêng thành chủng thứ 4 hoặc xếp như một nhánh phụ. Gồm người bản địa Úc (Aborigines), người Papua và một số bộ tộc tại Nam Á/Đông Nam Á.

2. Phân loại theo 5 nhóm khu vực (Hệ thống Blumenbach)

Nhà khoa học Johann Friedrich Blumenbach vào thế kỷ 18 đã chia nhân loại thành 5 nhóm dựa trên hình thái hộp sọ và địa lý:

• Caucasian (người da trắng)
• Mongolian (người da vàng)
• Ethiopian (người da đen)
• American (người bản địa châu Mỹ / da đỏ)
• Malayan (người da nâu ở Đông Nam Á và các đảo Thái Bình Dương)

3. Góc nhìn của Di truyền học hiện đại

Dự án Bản đồ Di truyền Người (Human Genome Project) chứng minh rằng 99,9% mã di truyền của mọi con người là hoàn toàn giống nhau.

• Sự đa dạng nội bộ: Khoa học chứng minh mức độ khác biệt di truyền giữa các cá nhân trong cùng một nhóm dân cư lớn hơn rất nhiều so với mức độ khác biệt giữa hai nhóm dân cư khác nhau.
• Sự hòa huyết (Admixture): Qua hàng ngàn năm di cư và giao thoa, ranh giới giữa các nhóm người hoàn toàn bị xóa nhòa. Bản đồ gen của một người hiện đại thường là sự pha trộn của nhiều nguồn gốc địa lý khác nhau.
• Thuật ngữ thay thế: Ngày nay, các nhà khoa học và tổ chức quốc tế ưu tiên sử dụng thuật ngữ "Sắc tộc" (Ethnicity) hoặc "Quần thể dân cư" (Population) thay cho "Chủng tộc" (Race) vì sắc tộc bao hàm cả yếu tố văn hóa, ngôn ngữ và lịch sử.